Eğitim ve bilim emekçileri olarak, emeğimizin görmezden gelindiği, mesleki onurumuzun sistematik biçimde hedef alındığı karanlık bir tabloyla karşı karşıyayız. Yıllar içinde biriktirdiğimiz mesleki itibar, bilinçli politikalarla aşındırılmakta; eğitim emekçileri değersizleştirilmektedir.
Bizler yalnızca sınıfa girip müfredatı aktaran uygulayıcılar değil, toplumun geleceğini kuran eğitim ve bilim emekçileriyiz. Eğitim, bireysel çabanın değil kolektif bir emeğin ürünüdür. Okullarda öğretmenlerle birlikte idari, teknik, sağlık ve yardımcı hizmetler emekçileri bu kolektif emeğin asli bileşenleridir. Buna rağmen bu alanların tümü bugün ağır bir baskı ve sistematik değersizleştirme altındadır. Eğitim Sen olarak, eğitimin tüm bileşenlerinin taleplerini savunmak ve haklarımız için mücadele etmekte kararlıyız.
“Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli” adı altında ülke genelinde dayatılan ideolojik saiklerle hazırlanmış gerici, ırkçı müfredat anlayışı, öğretmen emeğini değersizleştirmekte; eğitim emekçilerini Millî Eğitim Bakanlığı’nın merkezi talimatlarının basit birer uygulayıcısı haline getirmeyi hedeflemektedir. Eğitim ve bilim emekçilerinin, yaşadıkları sorunlardan ve içine sıkıştırılmak istendikleri bu kuşatmadan çıkış yolu ancak örgütlü mücadeledir. Bu dayatmalara sessiz kalmayacağız.
Mesleki özerkliğimiz, dar kalıplar ve ideolojik yönlendirmelerle yok edilme noktasına gelmiştir. Karar alma süreçlerinden dışlandığımız, kendi çalışma alanlarımızda söz ve karar hakkımızın gasp edildiği bir sistemde, sağlıklı ve nitelikli bir eğitimden söz etmek mümkün değildir.
Eğitim emekçileri, asli görevlerinin dışında kalan sosyal sorumluluk projeleri, idari işler ve dijital angaryalar yoluyla yoğun bir kuşatma altındadır. Öğretmenlik mesleği, mesai saati gözetilmeksizin her işe koşturulan bir angarya rejimine dönüştürülmüştür.
Rakamlar Sahte Yoksulluk Gerçek
Eğitim ve bilim emekçilerinin ekonomik koşulları, son yıllarda yüksek enflasyon karşısında hızla ve sistematik biçimde zayıflamıştır. Sabit gelirli kamu çalışanları olan eğitim ve bilim emekçilerinin maaşları enflasyon karşısında erirken, artan yaşam maliyetleri karşısında reel gelirler belirgin biçimde gerilemiştir.
Maaşların alım gücü düşerken, ek ders ücretlerinin toplam gelir içindeki payı da her geçen gün azalmaktadır. Son üç yıl içinde ek ders ödemelerinin maaş içindeki oranı yaklaşık yüzde 30 gerilemiştir. Emek harcanan her saatin karşılığı olan bu ücretler, bugün gelinen noktada barınma, beslenme ve ulaşım gibi en temel ihtiyaçları dahi karşılamaktan uzak hale gelmiştir.
Türkiye’de ücretli çalışanlar artan oranlı gelir vergisi tarifesine tabi olmakla birlikte, fiiliyatta yılın ilerleyen aylarında daha hızlı biçimde üst vergi dilimlerine girmekte ve net gelirlerinde ciddi düşüşler yaşamaktadır. Vergi yükünün büyük ölçüde ücretliler üzerinde yoğunlaşması gelir dağılımındaki eşitsizlikleri derinleştirirken; sermaye kesimlerine tanınan vergi muafiyetleri, teşvikler ve istisnalar kamusal kaynakların paylaşımı açısından açık bir adaletsizlik yaratmaktadır.
Kamu bütçesinde vergi muafiyetleri, teşvikler ve destek mekanizmaları yoluyla özel sektöre aktarılan kaynakların hacmi her yıl artarken; eğitim, sağlık ve sosyal hizmetler gibi kamusal alanlara ayrılan payın niteliği ve yeterliliği giderek daha fazla sorgulanır hale gelmiştir. Eğitim ve bilim emekçilerinin yaşadığı reel gelir kaybı, bu bütçe ve bölüşüm tercihlerinden bağımsız değildir.
Sosyal güvenlik ve emeklilik sistemi açısından 10 Ekim 2008 tarihi bir kırılma noktasıdır. Bu tarihten önce ve sonra göreve başlayan kamu emekçileri arasında emeklilik hakları bakımından derin bir uçurum yaratılmıştır. Aynı işi yapan emekçiler arasında emekli aylıkları neredeyse yarı yarıya farklılaşmıştır. Mevcut düzenlemelere göre, 2008 öncesi göreve başlayan bir kamu emekçisi yaklaşık 41.151 TL emekli aylığına hak kazanabilirken, 2008 sonrası göreve başlayanlarda bu tutar en fazla 22.775 TL seviyesinde kalmaktadır.
Bu tablo, yalnızca bugün çalışan eğitim ve bilim emekçilerinin değil; özellikle 2008 sonrasında kamu hizmetine başlayan milyonlarca emekçinin geleceğe dair güvencelerini ve umutlarını ciddi biçimde aşındırmaktadır. Gelinen noktada, eğitim ve bilim emekçilerinin hem çalışma yaşamı hem de emeklilik dönemine ilişkin hakları, bilinçli ekonomik ve sosyal politika tercihleriyle zayıflatılmaktadır.
Öğrencilerin ve Toplumun Geleceği Tehdit Altında
Siyasal iktidarın ideolojik bir proje olarak hayata geçirdiği “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli”, yalnızca eğitim emekçilerinin mesleki itibarını aşındırmakla kalmamakta; öğrencileri ve ülkenin geleceğini de karanlığa sürüklemektedir.
Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli, eğitim alanını belirli bir siyasal-ideolojik çizgiye göre yeniden şekillendirmeyi; tek din, tek mezhep anlayışına dayalı bir kültürel kimlik inşasını hedeflemektedir. Bu yaklaşım, eğitimin bilimsel niteliğini ve nesnel bilgi üretimini zayıflatan müdahaleleri beraberinde getirmiştir.
Eğitimde laiklik ve bilimsellik ilkesinin zayıflatılması, sadece içeriksel bir eksiklik değil, öğrencilerin bireysel gelişimin önündeki stratejik bir engeldir. Yeni model, evrensel bilim standartları yerine “milli ve manevi değerler” perdesi arkasında dogmatik bir çerçeve sunarak, öğrencinin analitik muhakeme yeteneğini ezbere dayalı bir sisteme hapsetmektedir.
Eğitimde laiklik, devletin tüm inanç grupları karşısında tarafsızlığının ve demokratik kamu hizmetinin en temel güvencesidir. Ancak “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli”, “tek din tek mezhep” anlayışını tüm müfredata yayarak bu tarafsızlığı fiilen ortadan kaldırmaktadır.
ÇEDES (Çevreme Duyarlıyım, Değerlerime Sahip Çıkıyorum) gibi projelerin müfredatın temel bir parçası haline getirilmesi, okulların Diyanet İşleri Başkanlığı ve çeşitli dini tarikat ve cemaatlerin faaliyet alanına dönüşmesine yol açmaktadır. Bu durum, eğitim kurumlarını kamusal bir hizmet alanı olmaktan çıkarıp, iktidarın ideolojik kalıplarının üretildiği birer merkeze dönüştürmektedir.
Maarif modelinin oluşturduğu ideolojik kuşatma, eğitim biliminin temel ilkesi olan “anadilinde eğitim” hakkını yok saydığı gibi, farklı inançlara sahip veya inançsız bireyler üzerinde ciddi bir dışlanma ve “ötekileştirme” riski doğurmaktadır. Toplumsal çoğulculuğu tehdit eden bu ırkçı ve mezhepçi yaklaşım, toplumsal barışı tehdit ederek yeni bir kutuplaşma zemini yaratmaktadır.
Eğitim politikalarında toplumsal cinsiyet eşitliği, demokratik bir toplum açısından olmazsa olmazdır. Maarif modeli ise bu kavramı bilinçli bir şekilde dışlayarak kız çocuklarının haklarını ve kadınların toplumsal statüsünü “milli ve manevi değerler” söylemi altında aile kavramı içine sıkıştırmakta ve geleneksel rollere hapsetmektedir.
Müfredata eklenen savunma sanayii ve milli güvenlik vurgulu militarist içerikler, barış ve insan hakları gibi evrensel değerlerin sistematik olarak geri plana itilmesine neden olmaktadır. Milli güvenlik kaygılarının pedagojik süreçlere bu denli yoğun nüfuz etmesi, eleştirel düşünceyi bastıran ve itaati yücelten bir nesil istendiğinin kanıtıdır. Toplumsal rollerdeki bu kısıtlamalar ve militarist yönelim, eğitim emekçilerinin mesleki özerkliği üzerindeki baskılarla eşgüdümlü bir şekilde ilerlemektedir.
Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli, öğretmeni özgür bir eğitimci profilinden kopararak, onu siyasal iktidarın programını sınıf içinde tatbik eden bir “ideolojik taşıyıcı” statüsüne indirgemiştir. Yeni oluşturulan Eğitim Akademileri, öğretmenlerin profesyonel gelişiminden ziyade, ideolojik bir “siyasal sadakat” projesi ve kurumsal denetim mekanizması olarak işleyecektir.
Mili Eğitim Akademileri: İdeolojik Denetim ve Öğretmen İstihdamının Yeniden Yapılandırılması
İktidar tarafından “öğretmenlerin mesleki gelişimini desteklemek” iddiasıyla sunulan Eğitim Akademileri, bu söylemin aksine; öğretmenliğe girişten başlayarak atama, değerlendirme, sözleşme ve kariyer basamakları süreçlerine kadar uzanan öğretmen istihdam rejimini siyasal iktidarın ideolojik denetimi altına almayı hedefleyen bir yapı olarak kurgulanmaktadır. Öğretmen adaylarının mesleğe kabulü, meslekte kalıcılığı ve yükselmesi; pedagojik yeterlilikten çok, belirlenen ideolojik çerçeveye uyum kriterleri üzerinden şekillendirilmektedir.
Bu yapı, öğretmenliği kamusal, bilimsel ve laik bir kamu görevi olmaktan çıkararak; güvenceli istihdam yerine siyasal sadakate dayalı, denetimci ve güvencesiz bir modele doğru sürüklemektedir. Eğitim Akademileri, öğretmeni özgür, özerk ve eleştirel bir eğitimci olmaktan uzaklaştıran Türkiye Yüzyılı Maarif Modelinin, istihdam alanındaki tamamlayıcı ve kurumsallaştırıcı ayağını oluşturmaktadır.
GELECEĞİMİZİ BİRLİKTE İNŞA EDELİM!
Eğitim ve bilim emekçileri olarak karşı karşıya olduğumuz saldırılar, yalnızca özlük haklarımıza değil; bir bütün olarak ülkenin geleceğine, bilime, laikliğe ve mesleki itibarımıza yöneliktir. Bizi yalnızca müfredatın pasif uygulayıcıları, teknisyenler ya da ideolojik taşıyıcılar olarak gören bu çağ dışı anlayışa karşı; eğitim sisteminin asli özneleri ve bileşenleri olarak laikliğin, bilimin, aklın ve vicdanın sesi olmaya devam edeceğiz.
Eğitim kurumlarının her alanında; sınıflardan idari birimlere, laboratuvarlardan teknik atölyelere kadar emeğiyle var olan eğitim ve bilim emekçileri olarak, bu ideolojik kuşatmayı ancak örgütlü mücadelemizle dağıtabiliriz. Kamusal, bilimsel, laik, cinsiyet eşitlikçi ve anadilinde eğitim için yürüttüğümüz mücadele, aynı zamanda demokratik bir toplum ve özgür bir gelecek mücadelesidir.
Bizler;
- Müfredatın dar ve dogmatik kalıplarına hapsedilmeyen, sorgulayan, eleştiren ve düşünen kuşaklar yetiştirmek için,
- Angaryaya, mobbinge ve her türden baskıya karşı insanca çalışma koşulları için,
- İnsanca yaşamaya yetecek ücret için,
- Güvenceli çalışma ve emeklilikte adalet hakkımız için,
- Kariyer basamakları uygulamasına son verilmesi ve kıdeme dayalı, adil bir ücret sistemi için,
- Ek dersler dâhil tüm ek ödemelerin emekliliğe yansıtılması için,
- Dini cemaat ve tarikatlarla imzalanan tüm protokollerin, ÇEDES ve benzeri projelerin iptal edilmesi; eğitimin kamusal, laik ve bilimsel niteliğinin savunulması için,
- Anadilinde eğitim hakkını esas alan; eşit, çoğulcu ve demokratik bir eğitim sistemi için,
- Toplumsal cinsiyet eşitliğini, demokratik dili ve barışı sınıflarımızda yeniden inşa etmek için mücadele ediyoruz.
Gelin yan yana gelelim, Eğitim Sen çatısı altında örgütlü mücadeleyi birlikte büyütelim.
Bugün ülkemizin içinde bulunduğu koşullarda sessiz kalmak, dayatılan karanlık tabloyu kabullenmek anlamına gelmektedir. Oysa öğrencilerimize ve bu topluma karşı sorumluluğumuz vardır: Onlara bilimin ışığında, özgür, eşit ve demokratik bir gelecek bırakmak. Bu sorumluluğu ancak omuz omuza vererek, örgütlü mücadeleyi güçlendirerek yerine getirebiliriz.
Eğitim Sen olarak; mesleği, unvanı ya da çalışma alanı ne olursa olsun tüm eğitim ve bilim emekçilerini, içine sıkıştırılmaya çalışıldığımız bu cendereden birlikte çıkmaya, sesimizi çoğaltmaya ve mücadeleyi büyütmeye çağırıyoruz. Emeğimizin çalınmasına, mesleğimizin itibarsızlaştırılmasına ve çocuklarımızın geleceğinin karartılmasına birlikte dur diyelim.
Basın toplantısını izlemek için tıklayınız.
MESLEK İTİBARIMIZ VE ÖĞRENCİLERİN GELECEĞİ İÇİN
EĞİTİM SEN’DE ÖRGÜTLENİYOR, MÜCADELEYİ BÜYÜTÜYORUZ!
