Okul sağlığı hizmetleri, kamusal eğitimin ayrılmaz bir parçasıdır. Öğrencilerin sağlıklı, güvenli ve eşit koşullarda eğitim hakkından yararlanabilmesi; okullarda donanımlı revirlerin oluşturulması ve bu revirlerde başta hemşireler olmak üzere kadrolu, güvenceli sağlık personelinin istihdam edilmesiyle mümkündür.
12 Mayıs Hemşireler Günü vesilesiyle bir kez daha ifade ediyoruz: Okul sağlığı hizmetleri geçici projelerle, dışarıdan hizmet alımıyla, gönüllülük esasına dayalı uygulamalarla ya da personelin iyi niyetine bırakılarak yürütülemez. Öğrencilerin sağlığı, kamusal sorumluluk gerektirir. Bu sorumluluğun gereği olarak her okulda donanımlı bir revir bulunmalı; her revire kadrolu ve güvenceli sağlık personeli atanmalıdır.
Kalabalık okullar, pansiyonlu okullar, özel eğitim kurumları ve riskli çalışma alanları başta olmak üzere tüm eğitim kurumlarında yeterli sayıda sağlık personeli istihdam edilmelidir. Öğrencilerin kronik hastalık takibi, acil müdahale, ilk yardım, ilaç uygulamaları, hijyen, beslenme ve psikososyal risklere ilişkin ihtiyaçları bilimsel, bütünlüklü ve kamusal bir okul sağlığı politikasıyla karşılanmalıdır.
MEB bünyesinde görev yapan okul hemşirelerinin atama ve yer değiştirme hakları güvence altına alınmalıdır. İl içi ve il dışı tayin süreçlerinde yaşanan belirsizlikler, kontenjan sınırlamaları ve şeffaf olmayan uygulamalar giderilmeli; okul hemşirelerinin mesleki ve ailevi yaşamını doğrudan etkileyen bu süreçler nesnel, adil ve öngörülebilir ölçütlere bağlanmalıdır.
Okul hemşirelerinin görev tanımları açık, bağlayıcı, bilimsel ve mesleki yeterliliklerine uygun biçimde düzenlenmelidir. Okuldan okula, yöneticiden yöneticiye değişen keyfi uygulamalara son verilmeli; hemşirelerin kurumsal konumu netleştirilmeli ve okul sağlığına ilişkin karar süreçlerine etkin katılımları sağlanmalıdır.
Okul hemşireleri yalnızca uygulayıcı konumuna indirgenmemelidir. Okul sağlığı hizmetlerinin planlanması, yürütülmesi, izlenmesi ve değerlendirilmesi süreçlerinde mesleki bilgi, deneyim ve birikimleri esas alınmalıdır. Okul sağlığı hizmetlerine ilişkin yönetici görevlendirmelerinde, koordinasyon birimlerinde ve denetim mekanizmalarında hemşirelerin mesleki bilgi, deneyim ve yetkinlikleri esas alınmalı; hemşireler yalnızca uygulayıcı pozisyonlara değil, karar alma, yönetim, koordinasyon ve denetim süreçlerine de dâhil edilmelidir. Bu yaklaşım hem okul sağlığı hizmetlerinin niteliğini artıracak hem de hemşire emeğinin kurumsal olarak görünür ve saygın hale gelmesini sağlayacaktır.
Hemşireler asli görevleri dışında angarya işlerde çalıştırılmamalıdır. Nöbet, evrak, idari iş, refakat, okul dışı etkinlikler ve meslek dışı görevlendirmelerle karşı karşıya bırakılmamalı; sözlü ve keyfi talimatlarla hukuki sorumluluk altına sokulmamalıdır. Görev yeri dışında yapılacak tüm görevlendirmeler yazılı, açık ve mevzuata uygun biçimde düzenlenmelidir.
Refakat görevi mevzuata aykırı biçimde hemşirelere yüklenmemelidir. Okul sağlığı hizmetleri hemşirelik mesleğinin sınırları içinde yürütülmeli; öğretmen, yönetici ya da diğer personelin görevleri fiilen hemşirelere devredilmemelidir.
Okul hemşirelerinin çalışma süreleri fiili duruma uygun biçimde düzenlenmelidir. Öğle aralarında sürdürülen ilaç uygulaması, acil müdahale ve sağlık takibi hizmetleri mesai hesabında dikkate alınmalı; okul hemşirelerinin çalışma koşulları insanca yaşam ve çalışma hakkına uygun hale getirilmelidir.
Eşit işe eşit ücret ilkesi hayata geçirilmelidir. MEB bünyesinde görev yapan okul hemşirelerinin ücretleri, ek ödemeleri ve özlük hakları; Sağlık Bakanlığı’nda aynı unvanla, aynı niteliğe sahip ve eş değer işi yapan meslektaşları esas alınarak düzenlenmelidir. Kurum farklılığı gerekçesiyle ücret adaletsizliği yaratılması kabul edilemez.
Okul hemşirelerinin ekonomik, sosyal ve özlük hakları güvence altına alınmalıdır. Ücret, ek ödeme, fiili hizmet zammı, mesleki gelişim olanakları ve diğer mali-sosyal haklar; okul sağlığı hizmetinin niteliği, taşıdığı sorumluluk ve kamusal önemi dikkate alınarak düzenlenmelidir.
İlk yardım eğitici sertifikasına sahip okul hemşireleri, MEB’in ilk yardım eğitimlerinde öncelikli olarak görevlendirilmelidir. Bu görevler karşılığında ek ders ücretinden yararlanmaları sağlanmalı; hemşirelerin sahip olduğu mesleki bilgi, deneyim ve sertifikalar kamusal eğitim hizmeti içinde etkin biçimde değerlendirilmelidir.
MEB hemşirelerinin mesleki gelişim hakkı güvence altına alınmalıdır. Okul sağlığı, çocuk sağlığı, ergen sağlığı, ilk yardım, kronik hastalık takibi, ruhsal sağlık ve psikososyal riskler konusunda düzenli, nitelikli ve bilimsel hizmet içi eğitimler planlanmalıdır.
Okul sağlığı hizmetlerinde hemşirelerin mesleki özerkliği korunmalıdır. Hemşirelerin bilgi, deneyim ve mesleki değerlendirmeleri karar süreçlerinde dikkate alınmalı; okul sağlığı hizmetleri yönetsel keyfiyete değil bilimsel ilkelere göre yürütülmelidir.
MEB hemşireleri eğitim kurumlarında yaşanan şiddet, mobbing ve baskılara karşı etkin biçimde korunmalıdır. Güvenli, sağlıklı ve şiddetsiz çalışma ortamları oluşturulmalı; sağlık emekçilerinin mesleki saygınlığını zedeleyen tüm uygulamalara son verilmelidir.
Başarı, ödül ve değerlendirme süreçleri; okul hemşireleri de dâhil olmak üzere tüm eğitim ve bilim emekçilerini kapsayacak biçimde şeffaf, nesnel, adil ve eşitlikçi ölçütlerle yürütülmelidir.
Eğitim Sen olarak öğrencilerin sağlıklı eğitim hakkı ile sağlık emekçilerinin güvenceli çalışma hakkını birlikte savunuyoruz. Kamusal, bilimsel, laik, cinsiyet eşitlikçi ve anadilinde eğitim mücadelesi; sağlıklı, güvenli, eşit ve şiddetsiz okul ortamları mücadelesinden ayrı düşünülemez.
Sonuç olarak; her okulda donanımlı bir revirin bulunması ve her revirde kadrolu, güvenceli sağlık personelinin istihdam edilmesi, öğrencilerin sağlıklı ve güvenli eğitim hakkının zorunlu bir gereğidir. MEB bünyesinde görev yapan hemşirelerin hakları güvence altına alınmalı; okul sağlığı hizmetleri nitelikli, sürekli ve kamusal bir anlayışla yürütülmelidir. Okul sağlığı hizmetlerinin temel bileşenlerinden biri olan hemşirelerin 12 Mayıs Hemşireler Günü’nü kutluyor; emeklerinin, haklarının ve mesleki saygınlıklarının güvence altına alındığı bir çalışma yaşamı talebimizi bir kez daha yineliyoruz.
