Yıllardır eğitim kurumlarını “parti şirketi” gibi yönetip, okulları “ticari işletme” haline getiren Milli Eğitim Bakanlığı (MEB), 10 Haziran 2014’te siyasal kadrolaşma amacıyla çıkardığı yönetmelik sonrasında eğitim yöneticilerini sendikal aidiyetleri siyasal referanslarla belirlemiş, çok sayıda eğitim yöneticisi (okul müdür ve müdür yardımcıları) geçtiğimiz dönemde tasfiye edilerek, yerlerine yandaş sendika üyeleri getirilmiştir.
Bugüne kadar eğitimde yaşanan piyasa merkezli dönüşüm sürecinin karşısında engel olarak görülen tüm eğitim yöneticileri, başta Eğitim Sen üyeleri olmak üzere, tek tek tespit ederek görevden alınmış, yerlerine açık açık siyasi yandaşlar atanmıştır. Görevden alınan eğitim yöneticileri ve yerlerine atananların sendikal aidiyetine bakıldığında, eğitimde tarihin en büyük siyasi kadrolaşma hareketinin geçtiğimiz 1,5 yıl içinde yaşandığı görülmektedir.
Danıştay İdari Dava Daireleri Kurulu’nun, eğitim kurumlarına yönetici atamasını düzenleyen yönetmeliğin bazı hükümlerini iptal etmesi üzerine MEB’in hazırladığı Eğitim Kurumları Yöneticilerinin Görevlendirilmelerine Dair Yönetmelik, Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
MEB’in, yeni düzenlemesiyle müdür başyardımcılığı ve müdür yardımcılığına görevlendirmeler için yeniden merkezi yazılı sınav şartı getirilmiştir, Müdürlüğe görevlendirmeler ise müdürlük, müdür başyardımcısı, müdür yardımcılığı yapmış olanlardan değerlendirme ve sözlü sınav sonucuna göre yapılacaktır. Bu durum geçmişe dönük olarak yaşanan mağduriyetleri ortadan kaldırmadığı gibi, AKP’nin siyasi kadrolaşma hamlesini büyük ölçüde tamamladıktan sonra eski düzenlemeye dönülmesi açık bir “şark kurnazlığı”dır.
MEB Yönetici Atama Yönetmeliğinde yapılan başlıca değişiklikler şu şekilde olmuştur;
- Müdür başyardımcılığı ve müdür yardımcılığına görevlendirme yazılı sınav sonucuna göre, müdürlüğe görevlendirme ise değerlendirme ve sözlü sınava göre yapılacak,
- Eğitim kurumu yöneticiliği görev süresi önceki yönetmelikte olduğu gibi dört yıl olacak,
- Müdür görevlendirmelerde esas alınacak Ek 1 Değerlendirme formunda, yüksek lisans ve doktoraya verilen puanlar (2014’ten önceki 2013 yönetmeliğine göre) düşürülmüş,
- Önceki yönetmelikte olduğu gibi, yeni yönetmelikte de eğitim yöneticilerinin özür grubu veya başka bir nedenle eğitim yöneticisi olarak yer değiştirme isteğinde bulunmalarına olanak verecek bir düzenlemeye yer verilmemiş,
- Önceki yönetmelikte olduğu gibi, yeni yönetmelikte de kurucu müdürlüğe görevlendirmede duyuruya yer verilmemiş,
- Müdür başyardımcısı ve müdür yardımcısı görevlendirmelerinde esas alınacak yazılı sınavların hangi aralıklarla yapılacağına ilişkin bir düzenlemeye yer verilmemiş,
- Sözlü sınavların yargısal denetimine olanak verecek (kamera ile kayıt altına alma gibi) bir düzenlemeye yeni yönetmelikte de yer verilmemiş,
- Bazı branş öğretmenlerinin bazı eğitim kurumlarına müdür olarak görevlendirmelerinde ek puan olarak beş puan verilecek (beden eğitimi öğretmenlerinin spor liselerine görevlendirme isteğinde bulunması gibi).
- Yönetici olarak görevlendirileceklere genel şartlar arasına, zorunlu çalışma gerektiren yerler dışındaki eğitim kurumu yöneticiliklerine görevlendirilecekler bakımından, ilgili mevzuatına göre zorunlu çalışma yükümlülüğünü tamamlamış, erteletmiş ya da bu yükümlülükten muaf tutulmuş olmak şartı da eklendi.
- Yönetici olarak görevlendirilmek için, görevlendirileceği eğitim kurumunun türü itibarıyla öğretmen olarak atanabilecek nitelikte olmak yanında görevlendirileceği eğitim kurumunda aylık karşılığı okutabileceği ders bulunmak şartı da getirildi.
- Müdür olarak görevlendirileceklerde aranacak özel şartlarda yer alan, bakanlık kadrolarında öğretmen olarak asaleten 8 yıl görev yapmış olma koşulu kaldırıldı. Hizmet süresine bakılmaksızın müdür görevlendirmeleri yapılabilecek (Bu cümle kalkmalı çünkü müdür yardımcılığı/başyardımcılığı, şube müdürlüğü ve daha önceki müdürlükler için süre vardı. Doğrudan bir öğretmen müdür olarak atanamayacak).
- Müdür başyardımcısı olarak görevlendirileceklerde (aşağıda zaten yazıyor burası çıkabilir) fen lisesi, güzel sanatlar lisesi, imam hatip lisesi ile mesleki ve teknik eğitim kurumları, sosyal bilimler lisesi, spor lisesi müdür başyardımcılığına görevlendirileceklerde, belli alanlarda öğretmen olmak şartı aranacak. Ancak, belirtilen niteliklerde yeterli sayıda aday bulunmaması halinde, diğer alan öğretmenlerinden de görevlendirme yapılabilecek.
- Öğrencilerinin tamamı kız olan eğitim kurumlarının müdürleri ile bu kurumlar ve yatılı kız öğrencisi bulunan eğitim kurumlarının müdür yardımcılarından en az biri kadın adaylar arasından görevlendirilecek.
- Karma eğitim yapılan ve müdür yardımcısı sayısı üç ve daha fazla olan eğitim kurumlarının müdür yardımcılarından en az biri kadın adaylar arasından görevlendirilecek.
- Yeni yönetmelikte daha önce atananların durumu ile ilgili hiçbir geçiş hükmüne yer verilmemiştir.
Müdür Yardımcılarına Yazılı, Müdürlere Sözlü Sınav
Müdür başyardımcılığı veya müdür yardımcılığında 4 yıllık ya da aynı eğitim kurumu müdür başyardımcılığı veya müdür yardımcılığında toplam 8 yıllık görev süresi dolanlar ile şartları taşıyanlar arasından müdür başyardımcısı veya müdür yardımcısı olarak görevlendirilecekleri belirlemek amacıyla bakanlıkça veya ÖSYM Başkanlığınca test usulü ile yazılı sınav yapılacak.
Bu sınavda 100 puan üzerinden 70 ve üzeri puan alanlar başarılı sayılacak. Yazılı sınav sonuçları, kesin sonuçların ilan edildiği tarihten itibaren en fazla bir yıl süreyle olmak üzere bu kapsamda yapılacak bir sonraki sınav tarihine kadar geçerli olacak.Müdür başyardımcısı veya müdür yardımcısı olarak görevlendirilmek üzere başvuruda bulunanlara en fazla 20 eğitim kurumu tercih etme hakkı verilecek.
Müdür başyardımcısı veya müdür yardımcısı olarak görevlendirilmek üzere başvuruda bulunan adaylar, puan üstünlüğüne göre tercihleri de dikkate alınarak eğitim kurumu müdürünün inhası ve il milli eğitim müdürünün teklifi üzerine valinin onayı ile müdür başyardımcısı veya müdür yardımcısı olarak görevlendirilecek.
Adayların puanlarının eşitliği halinde sırasıyla yöneticilikteki hizmet süresi, öğretmenlikteki hizmet puanı fazla olan adayın görevlendirmesi yapılacak. Eşitliğin devamı halinde görevlendirilecek aday kura ile belirlenecek.
Müdür başyardımcısı ve müdür yardımcısı ihtiyacı karşılanamayan eğitim kurumları ile yeni açılan eğitim kurumlarının müdür başyardımcısı ve müdür yardımcılıklarına, sınav sonuçlarının geçerli olduğu süreyle sınırlı olmak üzere, yazılı sınavda 70 ve üzerinde puan alıp yönetici olarak görevlendirilemeyenler arasından aynı şekilde 4 yıllığına görevlendirme yapılacak.
Müdürlükte 4 yıllık ya da aynı eğitim kurumu müdürlüğünde toplam 8 yıllık görev süresi dolanlar ile şartları taşıyanlar arasından müdür olarak görevlendirilmek üzere başvuruda bulunanlar form üzerinden değerlendirme komisyonu tarafından değerlendirilecektir.
Yeni düzenlemeyle, daha önceki yönetmelikte yer alan görev süreleri uzatılacak eğitim kurumu müdürleri için düzenlenen değerlendirme formu yürürlükten kaldırılmış ve yönetici değerlendirme formunda da bazı değişikliklere gidilmiştir.
Değerlendirme sonuçlarına itiraz edilebilecek ve değerlendirme sonucunda oluşan puan sıralamasına göre en yüksek puan alandan başlamak üzere, eğitim kurumlarının boş bulunan müdürlük sayısının 3 katı aday sözlü sınava çağrılacaktır. Son sıradaki adayla aynı puana sahip olan adaylar da sözlü sınava çağrılarak, müdür olarak görevlendirilmek üzere başvuruda bulunanlara en fazla 20 eğitim kurumu tercih etme hakkı verilecektir. Sözlü sınavın ses ve görüntülü kayıt altına alınması ile ilgili bir düzenleme yapılmayacak olması, “torpil” iddialarının önümüzdeki dönemde de süreceğinin işaretlerini vermektedir.
Yönetmelik değişikliğine göre, eğitim yöneticilerinin 4 yıllığına görevlendirilecek olması dikkat çekicidir. Bu durumda, bir önceki düzenlemeden farklı olarak, aynı unvanla aynı eğitim kurumunda 8 yıldan fazla süreyle yönetici olarak görev yapılamayacak. Bulundukları eğitim kurumunda aynı unvanla 4 yıldan fazla 8 yıldan az görev yapanlardan aynı eğitim kurumuna yönetici olarak görevlendirilenlerin görevleri, 8 yılın dolduğu tarih itibarıyla yönetmelikte öngörüldüğü şekilde sonlandırılacak.
Kendi Yöneticimizi Kendimiz Seçmek İstiyoruz!
Eğitim Sen, kurulduğu günden bugüne eğitim yöneticilerinin Bakanlık tarafından, hangi yöntem kullanılırsa kullanılsın, sendikal ya da siyasal tercihlere göre belirlenmesi ve atanmasına karşı çıkmıştır. Eğitim yöneticilerinin belirlenmesi ve değerlendirilmesi sürecinde siyasi referanslar değil, liyakat ilkesi temel alınmalıdır.
Eğitim yöneticilerinin belirlenmesinde hiçbir baskı ve yönlendirmeye izin verilmemeli, her okul kendi yöneticisini, o okuldaki eğitim bileşenlerinin katılacağı demokratik seçimlerle yine kendisi seçmelidir. Siyasi torpille atanan bütün eğitim yöneticileri görevden alınmalı, haksız yere görevden alınanlar görevlerine geri dönmelidir.
