Milli Eğitim Bakanlığı Personel Genel Müdürlüğünce, 2006 Yılı Öğretmenlerin İl İçi Yer Değiştirme Kılavuzu yayımlanmıştır. Bilindiği gibi Milli Eğitim Bakanlığına Bağlı Eğitim Kurumları Öğretmenlerinin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği değiştirilmiş, yeni yönetmelik, 4 Mart 2006 günlü Resmi Gazetede yayımlanmıştır. İl içi yer değiştirme kılavuzu, atama ve yer değiştirme yönetmeliğinin tartışmalı ve eğitim emekçilerinin tepkilerine neden olan hükümleri doğrultusunda hazırlanmıştır. Kılavuz aynı zamanda öğretmenleri ciddi biçimde mağdur edecek hükümler içermektedir.
Kılavuzun 2/a maddesine göre, yer değiştirmelere ilişkin hizmet süresinin ve hizmet puanının hesaplanmasında 30 Haziran tarihinin esas alınacağı belirtilmektedir. Yürürlükten kaldırılan atama ve yer değiştirme yönetmeliğinde atama dönemi (Haziran – Ağustos) olarak düzenlenmişken, yeni yönetmelikte atama dönemi (Haziran – Eylül) olarak düzenlenmiştir. Yürürlükten kaldırılan yönetmelik ve bu yönetmelik uyarınca hazırlanan yer değiştirme kılavuzları, hizmet puanı ve hizmet süresinin hesaplanmasında başvuru tarihini veya atamaların yapılmaya başladığı tarihi değil, yönetmelikte düzenlenen biçimiyle atama döneminin sonunu göz önünde bulundurmaktaydı. Oysa yeni kılavuzun ekinde yayımlanan atama takvimine göre, atama dönemi 30 Hazirana çekilmekte, hizmet süresi ve hizmet puanı bu tarihe göre belirlenmektedir. Bu durum çok sayıda eğitim emekçisini mağdur edecek gibi görünmektedir. Bakanlığın geçmiş uygulamalarını göz önünde bulundurarak yer değiştirme başvurusunda bulunmaya hazırlanan çok sayıda öğretmen, kılavuzun yayımlanmasıyla hayal kırıklığına uğramıştır.
Kılavuzun 3.4. maddesine göre aday öğretmenler, özür durumuna bağlı olarak il içinde yer değiştirme isteminde bulunamayacaktır. Kılavuzda yer alan bu hüküm, yeni atama ve yer değiştirme yönetmeliğinde de yer almaktadır. Kılavuzda yer alan bu hüküm, aday öğretmenleri olumsuz yönde etkileyecektir. Bu hüküm aynı zamanda anayasanın 41. maddesinde düzenlenen “Ailenin korunması” ilkesine de aykırılık oluşturmaktadır.
Kılavuzun 3.5. maddesine göre zorunlu çalışma yükümlülüğünü tamamlamamış olanlar da il içinde yer değiştirme isteminde bulunamayacaktır. Kılavuzda yer alan bu hüküm, Anayasanın Eğitim ve öğrenim hakkı ve ödevi başlıklı 42/1 maddesinde yer alan “Kimse, eğitim ve öğretim haklarından yoksun bırakılamaz” hükmüne aykırıdır. Eğitim ve öğrenim hakkı Anayasanın emredici hükmüdür. Bu hak; kanun, yönetmelik veya kılavuzlarla sınırlandırılamaz. Kılavuzda yer alan bu hüküm, 1739 sayılı Milli Eğitim Temel Yasasının Yüksek Öğretimin Düzenlenmesi başlıklı 37/1 maddesi ile 3797 sayılı Milli Eğitim Bakanlığı`nın Teşkilat ve Görevleri Hakkında Yasanın, Atama ve Yer Değiştirme başlıklı 61. maddesine de aykırıdır.
Kılavuzun A-1 maddesinin 7. fıkrasında (paragrafında) görev yerleri yönetsel bir işlem ve istekleri dışında değiştirilenlerin, bulundukları eğitim kurumunda çalışması gereken sürenin hesabında daha önceki eğitim kurumunda geçen sürelerinin göz önünde bulundurulacağı ancak soruşturma sonucunda görev yerleri değiştirilenler için bu sürenin göz önünde bulundurulmayacağı belirtilmektedir. Kılavuzda yer alan bu hüküm, soruşturma sonucunda görev yeri değiştirilenlerin ikinci kez cezalandırılması anlamına gelmektedir.
Kılavuzun A-1.1. maddesinin 7. fıkrasında (paragrafında) geçici görevle görevlendirilen öğretmenlerin, il içi yer değiştirme isteminde bulunamayacakları belirtilmektedir. Öğretmenler kendi istekleriyle geçici görevle görevlendirilmeyeceklerine göre, kılavuzda yer alan bu hükümle öğretmenler dolaylı yollarla iki kez cezalandırılmış olmaktadır.
Kılavuzun A-1.3. maddesine göre, “Görevli olduğu il valiliğince o yerde çalışması uygun görülmeyenlerin” haklarında yürütülen bir soruşturma olmasa bile görev yerleri değiştirilebilecektir. Ancak sıkıyönetim ve olağanüstü hallerde görülen bir uygulama, önce yönetmelik değişikliği ardından il içi yer değiştirme kılavuzuyla hayata geçirilmektedir.
Kılavuzun A-1.5. maddesinin 4. fıkrasında (paragrafında) bakanlığın, bazı eğitim kurumlarını alan değişikliğine bağlı yer değiştirme dışında tutabileceği hükmüne yer verilmiştir. Kılavuzda yer alan bu hükmün, alan değişikliği başvurularını kısıtlayacağı (engelleyeceği) açıktır. Yine aynı maddenin 7. fıkrası (paragrafın) uyarınca, il içinde veya iller arasında herhangi bir nedenle görev yeri değiştirilen öğretmenler ile il içinde yer değiştirmek amacıyla yapılan sıraya giren öğretmenlerin, alan değişikliği yapılması halinde il içi sıraları iptal edilecektir. Kılavuzda yer alan bu hükmün de alan değişikliği başvurularını kısıtlayacağı açıktır.
Kılavuzun haksız ve hukuka aykırı yönlerinin düzeltilmesi için merkezi düzeyde girişimlerimiz sürecek, girişimlerimizden sonuç alınmadığı durumda iptali için dava açılacaktır.
