Genel Başkanımız Alaaddin Dinçer`in “İşyerinde Cinsel Taciz Olgusu ve Eğitim ve Bilim Emekçisi Kadınların İşyerinde Cinsel Tacize Karşı Tutumları” konulu basın açıklaması metni:
Ülkemizde kadınların işgücüne katılma oranı ve kadın istihdamı oldukça düşük düzeydedir. Kadınlar çalışmak isteseler bile istihdam olanakları son derece sınırlıdır. Ayrıca işe girişte ve işyerinde cinsiyete dayalı ayrımcılığın çeşitli türleri ile karşılaşırlar. Bunlardan birisi de iş yerinde cinsel tacizdir.
Kültürel etkenler, iş yerinde cinsel tacizin dile getirilmesini güçleştirmektedir. Ayrıca yakın zamana kadar bu konuda çalışanları koruyucu yasal bir düzenleme mevcut değildir. İşyerinde cinsel taciz ilk kez 4857 sayılı İş Konunu ile çalışma mevzuatına girmiş oldu. Bu olumlu bir gelişme olmakla birlikte, yasada cinsel tacizin tanımlanmamış olması bir eksikliktir. Öte yandan işyerinde cinsel taciz olgusunun yaygınlığı göz önüne alındığında, mücadele için sadece yasal düzenlemenin yeterli olmayacağı açıktır.
İşyerinde cinsel tacizin yaygınlık düzeyini, bu sorunun dile getirilmesi önündeki güçlükleri ve mücadele yollarını saptamak amacıyla sendikamızın Samsun Kadın Sekreterliğince gerçekleştirilen alan araştırmasının sonuçları bu açıdan çarpıcı bulgular içermektedir. Samsun kent merkezi ile beş ilçede, eğitim ve bilim işkolunda çalışan 550 kadına uygulanan ankete dayanan araştırma sonuçları işyerinde cinsel tacize ilişkin çarpıcı bulgular sunmaktadır:
İşyerinde Cinsel Taciz Yaygın Ama Dile Getirilmiyor
- Anket sonuçlarını yanıtlayan eğitim ve bilim emekçisi kadınlar, iş yerinde cinsel tacizin yaygın olduğunu dile getirmişlerdir. Ancak buna karşın kendilerinin iş yerinde cinsel tacize uğradığını belirtenlerin oranı %11`de kalmıştır. İlk bakışta çelişki gibi görünen bu durum, cinsel tacize maruz kalan kadınların, maruz kaldıkları tacizden kendilerinin sorumlu tutulacağı düşüncesiyle kolaylıkla açıklayamadıkları göz önüne alındığında, anlaşılır bir hal almaktadır.
Tacizciler Tanıdık(!)
- İşyerinde cinsel tacize uğrayan kadınlar, tacizi uygulayanların yarıya yakınının (% 44) iş arkadaşları olduğunu dile getirmişlerdir.
Tacize Uğrayanlar Güven Duygusunu Yitiriyor
- İşyerinde cinsel tacize uğrayan kadınlar bundan olumsuz etkilenmektedirler. Nitekim tacize uğrayan kadınların yüzde 72`si taciz sonrasında insanlara duyduğu güven duygusunu yitirdiğini dile getirmiştir. Yüzde 30`u uyku bozuklukları yaşarken, yine yüzde 30`u sosyal ilişkilerden uzaklaşmış.
Cinsel Taciz Gizleniyor
- Kadınların yaklaşık olarak yarısı cinsel tacizin gizlendiğini düşünüyor; üçte biri de sadece yakın çevreyle paylaşılabildiğine dikkat çekiyor.
Kadınlar Tacizi Gizliyor, Çünkü Suçlanmaktan Çekiniyorlar
- Ankete katılan kadınlara göre tacizin gizlenme sebeplerinin başında yanlış anlaşılma, suçlanma kaygısı geliyor ve ankete katılanların üçte ikisi bu seçeneği işaretlemiş. Toplumsal baskı da yüzde 60 gibi yüksek bir oranla ikinci sırada yer alıyor.
Kent Merkezlerinde Taciz Daha Yaygın
- Cinsel tacize maruz kalan kadınların % 70`i kent merkezinde, % 28`i ilçede, % 2 ‘si de köyde çalıştığını belirtmiştir.
Kadınlar Tacizin Bilincinde Ama Cinsiyet Ayrımcı Söz ve İfadeler Henüz Taciz Olarak Görülmüyor
- Ankete katılan kadınlar yüzde 80`i istenmeyen fiziksel temas ve dokunmayı taciz olarak niteledi. Fiziksel sarkıntılık ve kadın çalışanı istemediği cinsel davranışlara zorlamak kadınların dörtte üçü tarafından taciz olarak değerlendiriliyor. Ancak kadınların yüzde 60`ı cinsiyetçi ya da kadın cinsiyetini hor gören sözler ve cinsiyete yönelik ayrımcı davranışları cinsel taciz kapsamında görmüyor. Kadınların sadece üçte biri kadın çalışana aşağılayıcı sözler söylemeyi cinsel taciz olarak niteliyor.
Kadınlar İş Yerinde Cinsel Tacize Karşı Sendikalardan Etkin Mücadele Bekliyor
- Kadınların yarısı cinsel tacizle ilgili bir çalışmaya katılmak istiyor, destekliyor. Ankete katılanların yüzde 37`si bu konuda sendikaların daha aktif olmasını bekliyor.
- Kadınların büyük çoğunluğu (% 74) cinsel tacizin en önemli sebebinin kadınların cinsel bir obje olarak görülmesi olduğunu düşünüyor. Cinsel tacizi uygulayan kişinin herhangi bir yaptırımla karşılaşmamasının tacizi kolaylaştırdığını düşünenlerin oranı % 54. Bunların yanı sıra, kadınların giyinişlerinin ve davranışlarının cinsel tacize yol açtığını düşünenler de bulunuyor.
Tacizle Etkin Mücadele İçin
- Kadınlar işyerinde cinsel tacizin önüne geçilebilmesi için her şeyden önce tacizde bulunan kişiye yaptırım uygulanmasını bekliyorlar (% 70).
- İkinci sırada yasada cinsel tacizin açık olarak tanımlanmasının ve kadınların tacize karşı başvuruda bulunmalarını kolaylaştırıcı önlemlerin alınması beklentisi yer alıyor (% 57)
- Kadınlar arası dayanışmanın (% 49) ve tacizde bulunanın teşhir edilmesinin (% 36) de tacizle mücadele de katkı sağlayacağına inanılıyor.
Kadınlar ayrıca cinsel tacizle ilgili kampanyalar düzenlenmesinin de etkili olacağını düşünüyorlar.
