31 Nisan 2006 tarihinde kabul edilen ve 2007 yılından itibaren yürürlüğe girecek olan 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun olumlu düzenlemelerinden biri olan emzirme yardımı, yasa yürürlüğe girmeden değiştirildi. Plan ve Bütçe Komisyonunun verdiği önergeyle yapılan bu değişiklik Meclis Genel Kurulunca onaylanırsa, hükümetin çalışanların lehine düzenlediği bir hakkı, daha hayata geçirmeden geri almasına tanık olacağız.
Bilindiği üzere, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Yasasına hakim olan anlayış, sigortalılara yönelik koruma düzeyini önemli ölçüde azaltan ve yararlanma koşullarını ağırlaştıran düzenlemeler ile sistemin açıklarının kapatılmasına yönelikti. Bununla birlikte, sisteme çok sınırlı mali yük getirecek, görece önemsiz hacimde ve sıklıkta ortaya çıkması olası sosyal risklerde koruma düzeyi yükseltilerek meşruiyet aranmaktaydı. Bu nitelikli düzenlemelerden biri emzirme ödeneğine ilişkindi. 5510 sayılı Yasanın 16. maddesinin üçüncü fıkrasına göre; sigortalı kadına veya sigortalı olmayan karısının doğum yapması nedeniyle sigortalı erkeğe, çocuğun yaşaması koşuluyla doğumdan sonraki altı ay süresince her ay, doğum tarihinde geçerli olan asgari ücretin üçte biri tutarında emzirme ödeneği verilecekti. Keza, emzirme ödeneğine hak kazanan sigortalılardan sigortalılığı sona erenlerin, üç yüz gün içinde çocukları doğarsa, sigortalı kadın veya sigortalının karısı analık sigortası haklarından yararlanacaktı. Ayrıca, doğum tarihinden önceki onbeş ay içinde en az üç ay prim ödenmiş olması koşuluyla sigortalı erkeğin emzirme ödeneğinden yararlanabilmesi düzenlenmekteydi. Rakamsal olarak ise asgari ücret 530 YTL olduğuna göre; üçte biri olan yaklaşık 176 YTL`nin altı ile çarpılması suretiyle 1.056 YTL`lik bir miktara tekabül etmekteydi.
5510 sayılı Yasa öncesi yürürlükteki 506 sayılı Yasanın 47. maddesine göre, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca onanacak tarifeye kapsamında her çocuk için bir emzirme yardımı yapılacağı belirtilmiştir. Buna göre, emzirme yardımı bir defaya mahsus 50 YTL tutarında bir ödeme idi. Bağ-Kur ve Emekli Sandığına tabi sigortalılar açısından ise, yürürlükteki düzenlemelerde emzirme yardımı bulunmamaktaydı.
Böylece, analık sigorta kolunda koruma düzeyinin yükselmesi diğer büyük hak kayıplarına rağmen sevindirici bir gelişme idi.
Ancak, 2007 yılı bütçe müzakerelerinde Plan ve Bütçe Komisyonunda verilen bir önerge ile; 2007 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu Tasarısının 30 uncu maddesinin onuncu fıkrasının (a) bendi olarak Tasarı metnine bir düzenleme ilave edilmiştir. Bu düzenleme ile; 2007 yılı için 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanununun 16 ncı maddesinin üçüncü fıkrasında yer alan “üçte biri” ibaresinin “onda biri” olarak uygulanması öngörülmektedir. Dolayısıyla, yeni düzenleme ile 53×6=318 YTL eder.
5510 sayılı yasa Meclis Genel Kurulunda görüşülürken AKP grubu adına konuşan Mehmet Zekai Özcan yasayı şöyle savunmuştu: “Eksiden, emzirme yardımı -kadınlarımız için söylüyorum- ne Emekli Sandığında ne Bağ-Kurda yoktu, sadece SSK`da vardı; o da 50 YTL idi. Biz ilk defa burada altı ay boyunca asgari ücretin üçte 1`i, yani, 177 YTL çarpı altı ay emzirme yardımı yapıyoruz. Dolayısıyla, sosyal güvenlikte geçmişteki bütün bu olumsuzlukları gideren yeni bir yapı yapıyoruz” (TBMM Genel Kurul Tutanağı, 18 Nisan 2006).
Geçmişteki olumsuzlukları gideren bir düzenleme olarak ifade edilen ve altı aylık tutarı 1056 YTL tutarındaki emzirme yardımı Plan ve Bütçe Komisyonun önerisi onaylandığı taktirde asgari ücretin onda birine indirilecek ve aylık 53, toplam olarak da 318 YTL`ye düşecek. Böylece yeni yasanın geneline göre olumlu nitelenebilecek düzenlemelerinden birisi olan ve çocuk ölüm oranlarını bile düşüreceği iddia edilen bir hak, daha yürürlüğe girmeden üçte bir oranında budanmış olacak.
Şimdi son kararı Meclis Genel Kurulu verecek. Meclis Genel Kurulunun, bu değişikliği görüşürken binlerce çalışan ebeveyni ve geleceğimiz olan çocuklarımızı göz önünde bulundurmasını, yasanın ilk haliyle yürürlüğe girmesi için gereken duyarlılığı göstermesini bekliyoruz.
