Eğitim Sen Genel Başkanı Alaaddin Dinçer`in “Öğretmenlerimiz 5 Ekimi Yoksulluk Kıskacında Karşılıyor!” başlıklı basın toplantısı metni:
Eğitim ve bilim emekçileri, 5 Ekim Dünya Öğretmenler Günü`nü kutlamaya hazırlanıyor. Öğretmenlik mesleği açısından uluslararası genel kabullerin simgesi sayılan 5 Ekim`i, Türkiye`deki öğretmenler her gün biraz daha zorlaşan ekonomik, demokratik ve mesleki sorunlarla karşılıyor. Bugün ulusal ve uluslararası alanda eğitim örgütleri ve sendikalar, “Nitelikli Eğitim İçin Nitelikli Öğretmen” anlayışını temel yaklaşım olarak benimsemişlerdir. Bu nedenle, eğitimin ve eğitim emekçilerinin niteliğini olumsuz yönde etkileyen bütün sorunların giderilmesi talebi, her yıl olduğu gibi bu yıl da 5 Ekim Dünya Öğretmenler Günü`nde yeniden öne çıkmaktadır.
Eğitim emekçileri, özlük hakları ile sosyal haklarını kullanma konusunda da büyük sıkıntılar yaşamaktadır. Son dönemde Milli Eğitim Bakanlığı`nda artan siyasi kadrolaşmalar, sürgünler, keyfi atamalar ve eğitimi daha da gericileştiren uygulamalar yaşanan sorunları daha da arttırmıştır. Sorunların çözüm üretileceği yerde her yıl katlanarak büyümesi tüm eğitim emekçilerini olumsuz etkilemektedir. Öğretmenler yoksulluk sınırının altında, memur ve hizmetliler açlık sınırında maaş almaktadırlar. Hükümetin önümüzdeki yıl için verdiği sefalet zammı, bu yoksulluğu mutlak olarak arttıracak, diğer ülkelerde çalışan eğitim emekçileri ile aramızdaki sosyo-ekonomik uçurumu daha da büyüyecektir.
Türkiye`deki eğitim emekçilerinin tamamına yakını yoksulluğun kıskacında bir 5 Ekim Dünya Öğretmenler Günü`nü daha karşılamaktadır. Eğitim Sen, son dönemde yoğunlaşan eğitimin paralı hale getirilmesi, siyasi kadrolaşma ve eğitimde özelleştirme girişimlerine karşı, 5 Ekim Dünya Öğretmenler Günü`nü bir mücadele günü olarak görmekte ve savunmaktadır. Sadece Türkiye ile Avrupa ülkelerinde çalışan öğretmenlerimizin aldıkları maaşları karşılaştırdığımızda, neden 5 Ekim`i bir mücadele günü olarak gördüğümüz daha iyi anlaşılabilir.
Sendikamız tarafından, bazı Avrupa Birliği üyesi ülkelerde öğretmenlerin yıllık toplam çalışma saatleri, yıllık ücretleri ve saat başına aldıkları ücret ile ilgili olarak bir araştırma yapılmıştır. Verileri karşılaştırmalı olarak hesaplanan ülkeler; İspanya, Danimarka, Almanya, Macaristan, İrlanda, Portekiz, İsveç, Hollanda, Yunanistan ve Türkiye`dir.
Tablo 1: Ülkelere Göre Öğretmenlerin Yıllık
|
ÜLKE |
SAAT |
|
İspanya |
1425 |
|
Danimarka |
1680 |
|
Almanya |
1708 |
|
İrlanda |
915 |
|
Portekiz |
1526 |
|
İsveç |
1800 |
|
Hollanda |
1659 |
|
Yunanistan |
1762 |
|
Türkiye |
1816 |
Toplam Çalışma Saatleri
Kaynak: Education at a Glance – OECD Indicators 2003
Tablo 1`de de görüleceği üzere seçilen 9 ülke arasında en yüksek çalışma saatlerine sahip olan ülke Türkiye`dir. İrlanda`da ise öğretmenlerin bir yıllık toplam çalışma saatleri sadece 915 saattir. İrlanda`yı sırasıyla 1425 saatle İspanya, 1526 saatle Portekiz, 1659 saatle Hollanda, 1680 saatle Danimarka, 1708 saatle Almanya, 1762 saatle Yunanistan, 1800 saatle İsveç izlemektedir.
Tablo 2: Ülkelere Göre Yıllık Öğretmen Maaşlarının Karşılaştırması
(ABD Doları Baz Alınmıştır)
|
Ülke |
İlköğretim Başlangıç Maaşı |
İlköğretim 15 yıllık Öğretmen Maaşı |
Devlet Liseleri Başlangıç Maaşı |
15 Yıllık Öğretmen Maaşı |
|
İspanya |
26.875 |
31.357 |
31.345 |
36.500 |
|
Danimarka |
31.165 |
35.297 |
30.103 |
40.019 |
|
Almanya |
38.412 |
46.459 |
43.100 |
52.839 |
|
İrlanda |
22.727 |
36.837 |
23.861 |
37.234 |
|
Portekiz |
19.585 |
28.974 |
19.585 |
28.974 |
|
İsveç |
21.498 |
25.722 |
23.070 |
27.535 |
|
Hollanda |
27.464 |
32.750 |
28.773 |
48.889 |
|
Yunanistan |
20.086 |
24.668 |
20.083 |
24.686 |
|
Türkiye |
6.699 |
7.470 |
6.834 |
7.629 |
Not: Türkiye için 2006, diğer ülkeler için 2002 yılı maaşları temel alınmıştır.
Bkz. OECD 2003 Eğitim Göstergeleri.
Tablo 2`de ülkelere göre ilköğretim okullarında ve devlet liselerinde göreve yeni başlamış ve 15 yıl görev yapmış öğretmenlerin yıllık toplam maaşları karşılaştırmalı olarak sunulmuştur. Tablodan da anlaşıldığı gibi, en yüksek öğretmen maaşlarının verildiği ülke Almanya iken, en düşük öğretmen maaşı veren ülke yine Türkiye`dir. Buna göre OECD`nin 2002 yılı rakamlarıyla İspanya`da göreve yeni başlamış bir ilkokul öğretmeni yılda toplam 26.875 dolar gelir elde etmekte, Yunanistan`da aynı şartlarda bir öğretmen yılda toplam 20.086 dolar kazanmakta iken, bu rakam 2006 yılı Türkiye`sinde 6699 Dolar`da kalmaktadır.
Yine İspanya`da 15 yıldır ilköğretimde görev yapan bir eğitim emekçisinin yıllık toplam geliri 31.357, Yunanistan`da 24.668 dolar iken, Türkiye`de bu rakam sadece 7470 dolardır. Devlet liselerinde göreve yeni başlamış bir eğitim emekçisi 2002 yılında İspanya`da yılda toplam 31.345, Yunanistan`da 20.083 dolar alırken, Türkiye`de göreve yeni başlayan bir lise öğretmeni 2006 yılı rakamlarıyla 6834 dolar kazanmaktadır. 15 yıllık deneyimi olan bir devlet lisesi öğretmeninin ise İspanya`da 36.500, Yunanistan`da 24.686, Türkiye`de ise sadece 7629 dolar yıllık gelir elde ettiği görülmektedir. Türkiye ile AB üyesi çeşitli ülkelerdeki öğretmenlerin aldıkları maaşlar karşılaştırıldığında aradaki büyük maaş uçurumu rahatlıkla görülebilir. Türkiye`de eğitim emekçilerine ödenen düşük maaş oranları, aynı zamanda ülkemizde eğitime ve eğitim emekçilerine ne kadar önem ve değer verildiğinin göstergesidir.
Tablo 3- Öğretmenlerin Ülkelere Göre Karşılaştırmalı Saat Ücretleri (ABD Doları)
|
ÜLKE |
İlköğretim Başlangıç Saat Ücreti |
İlköğretim 15 Yıllık Öğretmenin Saat Ücreti |
Devlet Lisesi Başlangıç Saat Ücreti |
Devlet Lisesi 15 yıllık Öğretmenin Saat Ücreti |
|
İspanya |
18.9 |
22 |
22 |









