Eğitim Sen Genel Başkanı Alaaddin DİNÇER`in “Paralı eğitim, eğitimde fırsat eşitsizliklerini derinleştirmektedir” başlıklı basın açıklanmasıdır.
Eğitim Sen tarafından değişik göstergelerde eğitimin içinde bulunduğu sorunları ele alan bir çalışma hazırlanmıştır.
Eğitim Sen`in hazırladığı bu çalışma eğitim alanına yönelik olarak bazı ilginç ve çarpıcı sonuçları ortaya koymaktadır.
Yapılan çalışma ile; ilk ve ortaöğretimde yeni kayıt, mezun öğrenci sayıları kıyaslaması yapılmıştır. Çıkan sonuca göre; kız öğrenciler de daha yüksek oranda olmak üzere, yeni kayıt ve mezun öğrenci sayılarında artış olduğunu görmekteyiz. Kayıt ve mezun öğrenci sayılarındaki artışlara rağmen okula devam etmeyen çocuk sayısında ve kademeler arası geçişlerde sorunlar olduğunu bilmekteyiz.
Çalışmamızın bir bölümünü oluşturan okul isimleri araştırması 3 büyük ili kapsamaktadır. Bu araştırmada ise, özellikle son yıllarda açılan okullara ölen askerlerin ve polislerin isimlerinin verilmesinde ciddi bir sayısal artış olduğunu saptamış bulunmaktayız.
Genel bütçeden ve MEB bütçesinden MEB`in yatırımlarına ayrılan paydaki azalma yurttaşların eğitim maliyetini üstlenmede daha çok yükümlülük altına girdiğini belirgin olarak açığa çıkarmaktadır. Eğitim harcamalarının finansman kaynaklarına göre dağılımı eğitimde maliyetin faturasının her geçen yıl veliye daha çok yüklendiğini, velilerin yaptığı harcamalarda oranın bizim gibi gelişmekte olan ülkelerle aynı oranlarda olduğunu göstermektedir.
Çalışmamızın son bölümünde Türkiye`de 24 öğrencili sınıflar ve tam gün eğitime geçilebilmesi için gerekli olan derslik sayıları ile bazı illerin sınıf mevcutları ve derslik gereksinimleri sayıları belirlenmiştir. Derslik açıklarının kapatılabilmesi için genel bütçeden eğitime ayrılan payın 2007`den itibaren en az %50 arttırılması gerekmektedir.
Hazırlanan bu rapor ile ulaşılan sonuçlar: Kamusal eğitimin hızla paralı eğitime dönüştüğünü göstermektedir. Bölgeler, okullar arası eşitsizlikler düşünüldüğünde, toplumdaki gelir grupları ve toplumsal kesimler açısından varsılların lehine bir durumun oluştuğunu görmekteyiz.
Çıkan sonuçlara baktığımızda fırsat eşitsizliği sonucunun daha da yakıcı bir sorun olduğunu eğitim hizmetinin toplumun tüm kesimlerine ulaşmasının giderek zorlaştığını, evrensel sözleşmelerle güvence altına alınan bu insan hakkının giderek tahrip edildiğini belirtmek istiyoruz.
Son Beş Yılda İlk ve Ortaöğretimde Okuyan ve Mezun Olan Öğrenci Sayıları
Son Beş Yılda İlköğretimde Yeni Kayıt Yaptıran Öğrenci Sayısında;
Kız Öğrencilerde; %4
Erkek Öğrencilerde; %3
Toplamda; %7 artış olmuştur.
Son Beş Yılda İlköğretimden Mezun Olan Öğrencilerde;
Kızlarda; %21
Erkeklerde; %13
Toplamda; %17 artış olmuştur.
Son Beş Yılda Ortaöğretime Yeni Kayıt Yaptıran Öğrenci Sayısında;
Kız Öğrencilerde; %3
Erkek Öğrencilerde; %5
Toplamda; %8 artış olmuştur.
Son Beş Yılda Ortaöğretimde Mezun Olan Öğrencilerde;
Kızlarda; %20
Erkeklerde; %9
Toplamda; %14,5 artış olmuştur.
Son beş yılda ilk ve ortaöğretimde yeni kayıt ve mezun öğrenci sayılarında ortalama %5 ile %10 arasında bir öğrenci artışı olmuştur. Bu artış okullaşma oranlarına da etki etmektedir. Ancak hem ilköğretim hem de ortaöğretimde okullaşmayan 4 milyona yakın çocuk bulunmaktadır.
İstanbul, Ankara, İzmir`de Bulunan İlk ve Ortaöğretim Okullarına Verilen İsimlerin Araştırması
3 büyük kentte kamuya ait yaklaşık 4000`e yakın ortaöğretim kurumu bulunmaktadır. Bu okulların ad taraması araştırması yapılmış, sonuçları oransal olarak aşağıya çıkarılmıştır.
1- Milliyetçi-İslami düşünce yapısını savunan sanatçı-yazar-şairlerin adlarının verildiği okulların oranı %6
2- Gazi, Şehit ve Paşa isimli okulların oranı %5
3- Osmanlı döneminde yöneticilik yapmış devlet yöneticilerinin isimlerinin verildiği okulların oranı %3
4- Bayram, Cumhuriyet, Bayrak, Atatürk ve Zübeyde Hanım isimli okulların oranı %3
5- Yerleşim yerlerinin isimlerinin verildiği okulların oranı %59
6- Kişi, kurum isimlerinin (Cumhurbaşkanı, Bakan, Vali, Öğretmen vs.) verildiği okulların oranı %7
7- Okulları yaptıran kişilerin isimlerinin verildiği okulların oranı %10
8- Diğer %7
Okulların isimleri taramasında; şehit olan kişilerin isimlerinin verildiği okulların son 15-20 yılda yapılan okullar olduğunu, okulu yapan kişinin isimlerinin verildiği okulların son 25 yılda yapılan okullar olduğunu görmekteyiz.
Yerleşim yerlerinin isimlerinin oranlarının yüksek olması okulun bulunduğu köy, semt ve kooperatif alanlarının isimlerini almış olmasından kaynaklanmaktadır.
Atatürk, Cumhuriyet, Bayrak gibi isimlerle açılmış okulların ise daha eski yıllara ait (50-60 yıllık) tarihi olan okullara ait olduğu görülmektedir.
Türkiye`de Eğitim Harcamalarının Finansman Kaynaklarına Göre Dağılımı ( Son Beş Yıl “%”)
|
YIL |
MERKEZİ HÜKÜMET |
HANE HALKI |
ÖZEL VE TÜZEL KİŞİ VE KURULUŞLAR |
YEREL İDARELER |
|
2001 |
%67 |
%31 |
%1,5 |
%0,5 |
|
2002 |
%64 |
%33 |
%2 |
%1 |
|
2003 |
%61 |
%35,5 |
%2,5 |
%1 |
|
2004 |
%59 |
%37,5 |
%2,5 |
%1 |
|
2005 |
%56 |
%39 |
%3,5 |
%1,5 |
MEB, DİE Verileri Bütçe Rakamları
|
SEÇİLMİŞ ÜLKELERDE KAMUNUN EĞİTİMİN FİNANSMANINA AYIRDIĞI PAY (%) |
|
YURTTAŞLARIN VE ÖZEL KESİMİN ÜLKELERE GÖRE EĞİTİM HARCAMALARINA KATKISI (%)
|
||
|
Türkiye |
%3.07 |
|
Türkiye |
%3.5 |
|
ABD |
%4.8 |
|
ABD |
%2.2 |
|
İngiltere |
%4.5 |
|
İngiltere |
%0.7 |
|
Norveç |
%5.8 |
|
Norveç |
%0.1 |
|
Avustralya |
%4.6 |
|
Avustralya |
%1.4 |
|
Kanada |
%5.2 |
|
Kanada |
%1.2 |
|
Almanya |
%4.3 |
|
Almanya |
%1.0 |
|
Yunanistan |
%3.7 |
|
Yunanistan |
%0.2 |
|
Kore |
%4.3 |
|
Kore |
%2.8 |
|
Arjantin |
%4.5 |
|
Arjantin |
%1.4 |
|
Filipinler |
%3.9 |
|
Filipinler |
%2.5 |
|
Jamaika |
%6.4 |
|
Jamaika |
%3.3 |
|
Hindistan |
%4.1 |
|
Hindistan |
%0.2 |
Kaynak OECD 2003 Göstergeleri
Son beş yılda Genel Bütçe ile MEB Bütçesi yaklaşık %50 ile %60 arasında artarken, MEB`in yatırım bütçesi son yılda %50 azalmıştır.
Konsolide bütçe yatırımlarından MEB`in yatırımlarına ayrılan pay son yılda önceki on yıla göre %50 azalmıştır.
Bütün göstergeler eğitimde ticarileşme, eğitimin metalaşması ve piyasa koşullarına göre belirlenmesinde son yıllarda çok ciddi artışların olduğunu ortaya koymaktadır.
Bazı İllerin Ortalama Sınıf Mevcutları ve Gereksinim Duyulan Derslik Sayısı









