Üniversite Öğrencilerinin Ekonomik ve Sosyal Durumu

27

24.09.2004 / Eğitim Sen tarafından yapılan “Üniversite Öğrencilerinin Ekonomik ve Sosyal Durumu” adlı araştırma metni.

Üniversiteye girişin neredeyse “mucize” olarak adlandırıldığı ülkemizde, bu mucizeyi yaratanların toplumun hangi ekonomik-sosyal kategorilerinden geldiği ve hangi koşullarda eğitimlerini sürdürdükleri her dönem tartışma konusu olmuştur.

Eğitim Sen, işsizlik ve yoksulluğun her geçen gün büyüyen bir sorun olduğu ülkemizde üniversite öğrencilerinin ekonomik-sosyal durumlarını tespit etmek amacıyla bir araştırma yapmıştır. Anket çalışması şeklinde yapılan araştırmaya, 15 ilde bulunan ve çeşitli kamu üniversitelerinde okuyan toplam 1360 öğrenci katılmıştır. Bu çalışma, üniversite öğrencilerinin ekonomik ve sosyal durumlarının tespiti ve üniversite öğrencilerinin eğitimlerini hangi koşullarda sürdürdüklerini açıkça ortaya koymaktadır.

Ankete katılanların verdiği yanıtlara bakıldığında, çok çocuklu ailelerde üniversiteye giden öğrenci sayısı azalırken, az çocuklu ailelerde ise bu oranın artmakta olduğu görülmektedir. Kalabalık nüfuslu ailelerde okuyan çocuk sayısının %4 gibi düşük bir oranda olması, çok çocuklu, çoğu yoksul aile çocuklarının eğitim hakkından yoksun kaldığını açıkça göstermektedir. Her iki soru bir arada değerlendiğinde çok çocuklu aileler ile az çocuklu aileler arasında eğitimden yararlanma açısından önemli farklılıklar ortaya çıkmaktadır. Bu farklılığın büyük ölçüde ekonomik-sosyal olanaklardan kaynaklandığı söylenebilir.

Üniversite öğrencisinin ailesinin aylık geliri sorusunda “açlık sınırı” olarak tanımlanan gelir grubuna mensup olanların oranı %22`dir. Yoksulluk sınırının altında yaşamlarını sürdüren öğrenci ailelerinin oranı ise %57 gibi çok yüksek bir seviyede ortaya çıkmaktadır. Yükseköğretim öğrenci ailelerinin % 80`e yakını açlık ve yoksulluk sınırında bir gelir ile çocuklarını okutmaya çalışmaktadırlar. Yüksek gelir grubundan gelen üniversite öğrencilerinin oranı ise %20 civarındadır.

Oturulan evin mülkiyeti büyük oranda (%63) öğrencilerin ailesine ait olup, kirada oturanların oranı %31`dir. Ailelerin öğrenciler için yaptığı harcamalarda ev sahibi olanlar ile yüksek gelir grubunda yer alan aileler, çocuklarının eğitimi için daha fazla harcama yaptıkları ilgili sorulara verilen yanıtlardan anlaşılmaktadır.

Yükseköğretime devam eden öğrencilerin büyük bir bölümü Büyükşehir ve il olarak tanımlanan kentlerden gelmektedir. Kırsal yerleşim birimlerinden gelen öğrenci sayısı ise oldukça düşüktür. Bu durum üniversite eğitiminin ekonomik-sosyal ve kültürel olanakların daha yoğun olduğu kentlerde daha yoğun olarak yaşandığını ortaya koymaktadır.

Ailede çalışan birey sayısı sorusuna verilen yanıtlarda yok diyenlerin oranının %14 olması dikkat çekicidir. İşsizliğin ve yoksulluğun her geçen gün daha da arttığı düşünüldüğünde bu rakamın önümüzdeki yıllarda daha da büyüyebileceği tahmin edilebilir. Nitekim bu tespite ankete katılan öğrenciler de katılmış ve uygulanan ekonomik programların ülkenin sorunlarını çözeceğine inanların oranı sadece %17 ile sınırlı kalmıştır.

Türkiye`nin geleceğine ilişkin olarak, üniversite gençliğinin karamsar olduğunu söylemek mümkündür. Geleceği aydınlık görenlerin oranı %18 olmasına karşın, geleceğin karanlık olduğunu düşünenlerin ve hiçbir şeyin değişmeyeceğine inananların toplam oranı %68`dir. Burada sorun karamsar olan üniversite öğrencilerinde değil, yıllardır uygulanan yanlış ekonomi politikalarındadır.

Sonuç olarak bir değerlendirme yapmak gerektiğinde, ekonomik ve sosyal koşullar ve yükseköğrenim hakkından yararlanma bakımından mevcut üniversitelerimizde okuyan öğrencilerin durumunun pek iç açıcı olduğu söylenemez. Eğitim sistemi içinde, üniversitelerimizin ve üniversite öğrencilerinin yaşadığı sorunlar ve çektiği sıkıntılar sürekli göz ardı edilmektedir. Dolayısıyla yükseköğretim sistemimizin ve üniversitelerimizin içinde bulunduğu durum, öğrencilerin içinde bulunduğu bu iç karartıcı durumun başka bir yansımasıdır.

Üniversite Öğrencilerine Yöneltilen Anket Soruları ve Yanıtlar

1- Cinsiyetiniz?
a-) Kız (% 47)
b-) Erkek (% 53)

2- Yaşınız?
a-) 16-20 (% 30)
b-) 20-25 (% 57)
c-) 25-29 (% 7)
d-) 29 ve üstü (% 6)

3- Kaç Çocuklu Aileden Geliyorsunuz?
a-) 1 (% 19)
b-) 2 (% 33)
c-) 3 (% 21)
d-) 4 (% 15)
e-) 5 ve üstü ( % 12)

4- Ailenizde sizin dışınızda okuyan kaç kişidir?
a-) Yok (% 31)
b-) 1 (% 38)
c-) 2 (% 15)
d-) 3 (% 12)
e-) 3 ve üstü (% 4)

5- Ailenizin aylık Geliri Ne Kadardır?
a-) 101-300 milyon TL (% 10)
b-) 301-500 milyon TL (%12)
c-) 501-700 milyon TL (%18)
d-) 701-900 milyon TL (% 19)
e-) 901 milyon- 1,5 milyar (% 20)
f-) 1,5 milyar üstü (%21)

6- Ailenizin Oturduğu Evin Mülkiyet durumu Nedir?
a-) Ev Sahibi (% 63)
b-) Kira (% 31)
c-) Lojman (% 6)

7- Ailenizin Sizin için yaptığı ortalama aylık harcama ne kadardır?
a-) 100 milyon(%22)
b-) 200 milyon (%29)
c-) 300 milyon (%25)
d-) 400 milyon (%13)
e-) 500 milyon ve üstü (% 11)

8- Doğum yeriniz (yerleşim bölgesi olarak)?
a-) Büyükşehir (% 29)
b-) İl (% 32)
c-) İlçe (% 21)
d-) Belde (% 6)
e-) Köy (% 12)

9- Ailenizde kaç birey çalışmaktadır?
a-) Yok (% 14)
b-) 1 (% 44)
c-) 2 (% 27)
d-) 3 ve üstü (% 15)

10- Üniversiteye hazırlık aşamasında dershaneye gittiniz mi, gitmedinizse nasıl hazırlandınız?
a-) Evet gittim (%76)
b-) Hayır kendi imkanlarımla hazırlandım (%12)
c-) Özel ders aldım (%6)
d-) Diğer (%6)

11- Üniversiteye hazırlık aşamasında dershaneye kaç yıl gittiniz?
a-) 1 yıl (% 36)
b-) 2 yıl (% 39)
c-) 3 yıl (% 15)
d-) 3 yıldan fazla (% 10)

12- Bulunduğunuz üniversiteye il dışından mı geldiniz?
a-) Evet (% 68)
b-) Hayır (% 32)

13- Bulunduğunuz üniversitedeki konaklama durumunuz nedir?
a-) Aile yanında ( % 34)
b-) Yurtta (% 18)
c-) Arkadaş yanında (%37)
d-) Tek başına (%6)
e-) Diğer (%5)

14- Uygulanan ekonomik programların Türkiye`nin sorunlarını çözeceğine inanıyor musunuz?
a-) Evet çözecektir (%17)
b-) Hayır çözemez %58)
c-) Bilmiyorum (%15)
d-) Diğer (%10)

15- Eğitimin bugünkü haline bakarak Türkiye`nin geleceği hakkında ne söylersiniz?
a-) Geleceğimiz aydınlık (%18)
b-) Geleceğimiz karanlık (%34)
c-) Hiçbir şey değişmeyecek ( %34)
d-) Diğer (%14)24

Eğitim-Sen\'e Üye Ol! - Ön Üyelik Formu