Birleşmiş Milletler Kalkınma Programı (UNDP) ile Kadın Adayları Destekleme Derneği-KADER tarafından gerçekleştirilen kamuoyu araştırmasının sonuçları rapor halinde 14.Kasım.2006 tarihinde açıklandı. Raporda araştırmanın ana amacı “Türk toplumunun; kadının siyasete katılımını nasıl algıladığını tespit etmek” olarak ifade edilmiş. Türkiye kentsel ve kırsal kesimlerinde 18 yaş ve üstü 1.000 kişi ile yüz yüze görüşmelerle gerçekleştirilen araştırmadan çıkan en önemli sonuç, yayınlanan pek çok araştırma sonucunda olduğu gibi Türkiye`de siyasi karar alma mekanizmalarında az kadın olduğu ve Türk toplumunun bu durumdan hoşnut olmadığıdır.
Araştırma sonuçlarına göre;
- Türkiye`nin %82`si kadın siyasetçi sayısının artmasını istemektedir. Özellikle kadınlar (%90) ve siyasi yelpazenin solunda yer alanlar (%91), kadın siyasetçi sayısının arttırılmasına tam destek vermektedir. Kadın siyasetçi sayısının arttırılmasını en yüksek oranda istemeyenler (sadece %23) ise kendi hesabına çalışanlar olarak ortaya çıkmaktadır.
- Kadın siyasetçi sayısının arttırılmasın isteyenlerin ortaya koyduğu en önemli dayanak noktası, kadınların sorumluluk alma yetilerinin daha gelişmiş olduğunu düşünmeleridir (kendi içinde %92- Genelde %76). Siyaset sorumluluk almayı becerenlerin işidir. Siyasette sorumluluk alamayanlar başarılı olamazlar. Kadınlarda sorumluluk alma yetisinin yüksekliği, siyasette daha fazla yer almaları gerekliliğini ortaya çıkartmaktadır.
- Kadın siyasetçi sayısının arttırılmasını istemeyenlerin ortaya koyduğu en önemli dayanak noktası kadınların, öncelik vermeleri gereken ailevi yükümlülüklerinin olduğunu düşünmeleridir (kendi içinde %91- Genelde %13). Kadınların yüksek sorumluluk alma yetileri karşılarına ailevi yükümlülükleri çıkartmaktadır. Bu da siyasette az temsil edilmek istenmelerinin en önemli sebebi olarak ortaya çıkmaktadır.
- Batılı demokrasilerde “siyasetçilik” gönüllülük ihtiva eden bir olgu iken, ülkemizde “siyasetçilik” profesyonel bir meslek haline gelmiştir. Aile fertlerinden herhangi birinin siyasetin içinde bulunmasını uygun görme oranı %40`ların üzerindedir. Araştırmaya katılanlara “eşinizin siyasete girmesini uygun görür müsünüz” diye sorulduğunda, %43`ü uygun görürüm cevabı vermiştir. Kadınlar (%49) erkeklere (%37) oranla eşlerinin siyasete girmesini daha fazla uygun görmektedir. Burada erkeklerin eşlerini siyasetin içinde görmek istemedikleri sonucu çıkmaktadır.
- TBMM`de hali hazırda var olan kadın milletvekilleri sayısı hakkındaki tahminlerin %20`si gerçek kadın milletvekili rakamına yakındır. Burada ilginç olan erkeklerin (%25) kadınlara (%15) oranla daha fazla doğru tahmin yapmalarıdır. Bu da kadının siyasette daha çok yer almasını isteyen önemli bir kitlenin, yani kadınların siyaset ile ilgili bilinçlendirilmesi gerekliliği sonucunu ortaya çıkartmaktadır.
- Araştırmaya katılanların %77`si kadınların siyasi karar alma sürecinde az bir oranda temsil edilmelerinin en önemli sebebinin “kadınlara çok fazla şans verilmediği” olduğunu düşünmektedir.
- Kadınların siyasette yer alması sonucunda en hızlı ilerlemenin Eğitim (%77), Sağlık (%74) ve İnsan hakları sorunlarında (%73) olacağı düşünülmektedir.
- Önümüzde yapılacak olan genel seçimlerde, seçmenlerini sırasıyla yoksulluğun azaltılacağına, işsizlik sorununa çözüm, eğitim sorunlarına çözüm, ekonomik sorunlara çözüm, sağlık sorunlarına çözüm ve terörün önlenmesine çözüm üreteceğine inandıran partilerin rakiplerine oranla avantaj sağlayacaklardır. Bu 6 ana sorunun 3`ünün çözülmesinde kadınların siyasete daha fazla katılımı ile daha hızlı ilerleme sağlanacağı düşünülmektedir. Düz mantıkla düşünüldüğünde, olası genel seçimlerde Milli Eğitim Bakanın Bakanı`nın, Sağlık Bakanının ve belirli ölçüde Ekonomiden sorumlu Devlet Bakanı`nın konularında yetkin kadınlar olacağını gösteren partiler büyük bir avantaj ile yola çıkmış olacaklardır.
- Kadınların siyasi sürece katılması, hem siyasi davranışın şekli ve içeriği açısından siyasetin niteliğini, hem de tüm alanlarda elde edilen sonuçları olumlu yönde değiştirebileceğine inananların oranı %78`dir. Kadınların siyasette daha fazla yer alması gri renkli olan siyaseti renklendirecektir.
- 3 Kasım 2002`de oy verdikleri partinin kadınların eşitliği ve hakları ile ilgili politikalarından memnun olmayanların oranı %16, bu politikalar hakkında fikri olmayanların oranı ise %18`dir. Bu sonuçlar ışığında mevcut siyasi partileri kadınların eşitliği ve hakları ile ilgili daha etkin politikalar üretmeleri ve bu politikaları etkin bir şekilde uygulayıp anlatmaları sonucuna varmak mümkündür.
- 3 Kasım 2002`de oy verdikleri partinin kadınların eşitliği ve hakları ile ilgili politikalarından memnun olmayanların %30`u oy verdikleri partinin kadın siyasetçi oranını arttırmaları gerektiğini düşünmektedir.
- Kadınların siyasi karar alma mekanizmalarında en etkin yollardan birisi olan “siyasi partilerin cinsiyet kotası uygulamasını parti tüzüklerine yerleştirerek etkin kılmaları” %78 oranında desteklenmektedir.
- TBMM`de kadınların sayısını arttırmak için seçim kanununda yasal reformlar yapılmasının gerekliliğine olan inanç %77`dir.
- Kadınların siyasette daha fazla temsil edilmeleri için TBMM`deki cinsiyet eşitsizliğini değiştirmeye yönelik uygulamaların gerçekleştirileceğine inanç ise yukarıda anlatılan diğer iki konuda olduğundan daha düşüktür. Kadınların siyasette daha fazla temsil edilmeleri için TBMM`deki cinsiyet eşitsizliğini değiştirmeye yönelik uygulamaların gerçekleştirileceğine inanların oranı %52`dir. Bu sonuçlar ışığında TBMM`deki siyasi partilere siyasette kadın-erkek eşitliğini sağlamaya yönelik yasaların çıkartılmasında önemli sorumluluklar düşmektedir. Çünkü siyasi karar alma mekanizmalarındaki cinsiyet eşitsizliğinin değiştirilmesinde en fazla yarar sağlayacağı düşünülen kurumlardan bir tanesi de TBMM`dir(%68)
- Politik yelpaze çerçevesinde Sol`dan Sağ`a gidildikçe kadınları siyasette daha fazla görme eğilimi azalmaktadır. Sol görüşlü olanların %91`i, kendini merkezde tanımlayanların %84`ü, sağ görüşlü olanların ise %77`si kadınları siyasetin içinde daha fazla görmek istediğini belirtmektedir.
Siyasette Neden Daha Çok Kadın?
“Neden Türkiye`de siyasi karar alma mekanizmalarında, yerel yönetimlerde ve TBMM`de daha çok kadın görmek istersiniz?” açık uçlu sorusu sorulduğunda araştırmaya katılan ve siyasette daha fazla kadın görmek isteyenlerin %26`sı kadın erkek ayrımının ortadan kalkmasını istedikleri için, %10`u kadınların özgür olabilmeleri için, %12`si kadın haklarını korumak için siyasette daha fazla kadın görmek istediğini belirtmiştir.
Araştırmaya katılan ve siyasette daha çok kadın görmek isteyenlerin %92`si “Türkiye`de siyasi karar alma mekanizmalarında: yerel yönetimlerde ve TBMM`de daha çok kadın olmalıdır. Çünkü kadınların sorumluluk alma yetilerinin daha gelişmiş olduğunu düşünüyorum” ifadesine katıldıklarını belirtirken, bu ifadeye kesinlikle katılanların oranı %54`tür.
Araştırmaya katılan ve siyasette daha çok kadın görmek isteyenlerin %87`si “Türkiye`de siyasi karar alma mekanizmalarında, yerel yönetimlerde ve TBMM`de daha çok kadın olmalıdır çünkü kadınların daha güvenilir olduğunu düşünüyorum” ifadesine katıldıklarını belirtirken, bu ifadeye kesinlikle katılanların oranı %48`dir.
Araştırmaya katılan ve siyasette daha çok kadın görmek isteyenlerin %85`i “Türkiye`de siyasi karar alma mekanizmalarında, yerel yönetimlerde ve TBMM`de daha çok kadın olmalıdır çünkü Kadınların problem çözme becerilerinin daha yüksek olduğunu düşünüyorum” ifadesine katıldıklarını belirtirken, bu ifadeye kesinlikle katılanların oranı %46`dır.
Araştırmaya katılan ve siyasette daha çok kadın görmek isteyenlerin %80`i “Türkiye`de siyasi karar alma mekanizmalarında, yerel yönetimlerde ve TBMM`de daha çok kadın olmalıdır çünkü Kadınların toplumu etkileyen meseleler hakkındaki bilgisinin daha fazla olduğunu düşünüyorum”
Araştırmaya katılan ve siyasette daha çok kadın görmek isteyenlerin %80`i “Türkiye`de siyasi karar alma mekanizmalarında: yerel yönetimlerde ve TBMM`de daha çok kadın olmalıdır çünkü Kadınların toplumu etkileyen meseleler hakkındaki bilgisinin daha fazla olduğunu düşünüyorum” ifadesine katıldıklarını belirtirken, bu ifadeye kesinlikle katılanların oranı %39`dur.
Siyasette Neden Daha Az Kadın?
“Neden Türkiye`de siyasi karar alma mekanizmalarında, yerel yönetimlerde ve TBMM`de daha az kadın görmek istersiniz?” açık uçlu sorusu sorulduğunda araştırmaya katılan ve siyasette daha az kadın görmek isteyenlerin %25`i “kadın ailevi işleriyle uğraşmalı”, %24`ü “kadınlar siyasetin yükünü kaldıramaz”, %9`u ise “kadınlar cesaretli değiller” cevabını vermiştir.
Raporun tamamına http://195.142.135.65/rpr/Turkiyede_Siyaset_ve_Kadin_Arastima_Raporu.doc adresinden ulaşılabilir
