Milli Eğitim Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği ile ilgili olarak Eğitim Sen Genel Başkanı Alaaddin DİNÇER tarafından yapılan basın açıklaması metnidir:
Milli Eğitim Bakanlığı Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği`nin bazı maddeleri hakkında açtığımız dava üzerine yürütmenin durdurulması kararı verilmiştir. Danıştay 2. Dairesi özellikle; Atama ve Yer Değiştirme konusunda valiler ve bakanlığı sınırsız yetkilerle donatan hükümler hakkında yürütmenin durdurulması kararı vermiştir.
Milli Eğitim Bakanlığına Bağlı Eğitim Kurumları Öğretmenlerinin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği, Milli Eğitim Bakanlığı Öğretmenlerinin Atama ve Yer Değiştirme Yönetmeliği ile tümüyle değiştirilmiş, 4 Mart 2006 günlü Resmi Gazetede yayımlanmıştı. Yönetmeliğin çoğu maddesinin, yürürlükteki hukuk kurallarına aykırı olduğu, keyfi uygulamalara kapı aralayacağı ve bakanlığı sınırsız yetkiyle donatacağı savıyla Danıştay nezdinde dava açmıştık.
Danıştay 2. Dairesi, Yönetmeliğin 10 maddesinde yer alan hükümler hakkında yürütmenin durdurulması kararı vermiştir. Sendikamızın kararlı duruşu sayesinde bakanlığın bir uygulaması daha yargıdan geri dönmüştür. Umarız bundan sonra bakanlık bu tür düzenlemeleri yaparken başta sendikamız olmak üzere eğitim ve bilim hizmetleri işkolunda örgütlü sendika ve demokratik kitle örgütlerinin görüşünü alacaktır. Aksi durumda, bakanlığın uygulamalarını bugüne kadar olduğu gibi bundan sonra da izleyecek, hukuka ve eğitim emekçilerinin çıkarına aykırı olanlar hakkında gerekli girişimlerde bulunacağız.
Danıştay 2. Dairesinin yönetmeliğin yürütmesini durdurduğu hükümleri şunlardır:
- a)Yönetmeliğin 4. maddesi “Tanımlar” başlığını taşımakta, yönetmelik maddesinin 1. fıkrasının (ç) alt bendinde “Alan” tanımı yer almaktadır. Alan; “Öğretmen adayları ve öğretmenlerin mezun oldukları lisans düzeyindeki yüksek öğretim programına bağlı olarak atanabilecekleri öğretmenleri” biçiminde tanımlanmıştır. Tanımda, “lisans düzeyindeki” ibaresi yer almaktadır. Oysa bugün lisans düzeyinde eğitim görmemiş ancak bakanlığa bağlı eğitim kurumlarında görev yapan öğretmenler de vardır. Tanımda “lisans düzeyindeki” ibaresi yer aldığı için, lisans düzeyinde bir okuldan mezun olmayanların alanı yok sayılmaktadır. Danıştay istemimize uygun olarak “Lisans düzeyindeki ibaresinin” yürütmesini durdurmuştur.
- b)Yönetmeliğin 6. maddesinde atama koşulları yer almaktadır. Bunlardan biri de, 1. fıkranın (b) alt bendinde yer alan “Bakanlıkça veya Bakanlık ile Yükseköğretim Kurulu işbirliği çerçevesinde açılan Orta Öğretim Alan Öğretmenliği Tezsiz Yüksek Lisans, Pedagojik Formasyon, İlköğretim Sınıf Öğretmenliği Sertifikası ile İngilizce öğretmenliği için İngilizce Öğretmenliği Sertifikası Programlarından birini başarıyla tamamlamış olmak” koşuldur. Sendikamız, bentte yer alan “Bakanlıkça” ibaresinin iptali ve yürütmenin durdurulmasını istemiştir. Öğretmen yetiştirme yetkisi 3797 sayılı Yasa ile üniversitelere verilmiştir. Bakanlık yaptığı yönetmelik değişikliği ile bu yetkiyi tek başına kullanma olanağına da kavuşacaktır. Danıştay, anılan ibarenin yürütmesini durdurmuştur.
- c)Yönetmeliğin 22. maddesi “İl içinde ve iller arası yer değiştirmeler” başlığını taşımaktadır. Yönetmeliğin 22. maddesinin 1. fıkrasının (a) alt bendinin 8. paragrafında yer alan “soruşturma nedeniyle değiştirilenler hariç olmak üzere” ibaresi ile, soruşturma sonucu görev yeri değiştirilenlerin daha önceki görev yerlerinde çalıştıkları süre yer değiştirme isteğinde bulunabilmek için gerekli olan iki yıllık sürenin hesaplanmasında yok sayılmaktadır. Danıştay, yönetmeliğin anılan hükmü hakkında da yürütmenin durdurulması kararı vermiştir.
- d)ç) Aynı maddenin 1. fıkrasının (a) alt bendinin 9. paragrafında, “Valiliklerce gösterilecek zorunluluklar çerçevesinde Bakanlıkça da uygun görülmek şartıyla öğretmenlerin il içinde yer değiştirebilmelerine ilişkin süreler daha az sürelerde de uygulanabilir” hükmüne yer verilmiştir. Özür durumları hariç olmak üzere, öğretmenler il içinde görev yeri değişikliği isteminde bulunmak için en az iki, il dışında görev yeri değişikliği isteminde bulunmak için de en az üç yıl çalışmak zorundadır. Oysa yönetmelikte yer alan hükümle, valiliklerce de uygun bulunursa bakanlık istediği öğretmenin istediği zaman görev yerini değiştirebilecektir. Danıştay, bu bendin tamamı hakkında da yürütmenin durdurulması kararı vermiştir.
- e)Aynı maddenin 1. fıkrasının (a) alt bendinin 10. paragrafında, “Bakanlık, gerekli gördüğü hallerde il içindeki eğitim kurumlarında öğretmenlerin dengeli bir şekilde dağılımını sağlamak amacıyla bazı alanlarda bazı eğitim kurumlarını yer değiştirme dışında tutabilir” hükmüne yer verilmiştir. Yönetmelikte yer alan bu hükümle, gerekçe dengeli bir dağılımın sağlanması gibi gösterilse de, bakanlık istediği eğitim kurumunu veya alan öğretmenliğini yer değiştirme dışında tutabilecektir. Bunun ayrımcı uygulamalara kapı açacağı açıktır. Danıştay, anılan hükmün tamamı hakkında yürütmenin durdurulması kararı vermiştir.
- f)Yönetmeliğin 29. maddesi “Zorunlu çalışma süresinden sayılamayacak haller” başlığını taşımaktadır. Yönetmeliğin 29. maddesinin 1. fıkrasının (ç) alt bendinde yer alan “Sözleşmeli” ibaresi uyarınca, sözleşmeli öğretmen olarak zorunlu çalışma bölgesinde geçirilen süreler, daha sonra kadrolu atama olsa da zorunlu çalışma yükümlülüğünden sayılmayacaktır. Danıştay, madde metninde yer alan “sözleşmeli” ibaresi hakkında da yürütmenin durdurulması kararı vermiştir.
- g)Aynı maddenin (d) bendinde yer alan ibare ile zorunlu çalışma bölgesinde çalıştığı sırada bir soruşturma veya sav üzerine görevden uzaklaştırılan bir öğretmenin (daha sonra suçsuzluğu kanıtlansa da), görevinden ayrı kaldığı dönem zorunlu hizmetten sayılmayacaktır. Yönetmelikte yer alan bu hükmün, suçsuzluğu kanıtlansa da bir memuru cezalandırmaya olanak tanımaktadır. Danıştay yönetmeliğin anılan hükmü hakkında da yürütmenin durdurulması kararı vermiştir.
- h)Yönetmeliğin 31. maddesi “Hizmetin gereği olarak yapılacak yer değiştirmeler” başlığını taşımaktadır. Maddenin 1. fıkrasının (b) alt bendinde yer alan hükümle “Görevli olduğu il valiliğince o yerde çalışması uygun görülmeyenlerin” hizmetin gereği olarak yer değiştirme suretiyle atamalarının yapılmasına olanak tanımaktadır. Yönetmelikte yer alan bu hükümle Danıştay`ın da belirttiği gibi Valiler “sınırsız sınırlarla çizilmiş” bir yetkiyle donatılmaktadır. Danıştay, yönetmeliğin anılan hükmü hakkında da yürütmenin durdurulması kararı vermiştir.
- i)Yönetmeliğin 39. maddesi, “Yer değiştirme suretiyle atama dönemi” başlığını taşımaktadır. Maddenin 3. fıkrasında “Ayrıca Bakanlık yer değiştirme dönemlerinde gerek gördüğü hallerde öğretmen dağılımındaki dengesizliği gidermek amacıyla, bazı il/ilçe veya eğitim kurumlarını bazı alanlarda yer değiştirme dışında tutabilir” hükmüne yer verilmiştir. Yönetmelikte yer alan bu hüküm de, bakanlığı yer değiştirme konusunda sınırsız bir yetkiyle donatmaktadır. Bu yetkinin keyfi uygulamalara kapı aralayacağı açıktır. Danıştay anılan hükmün de yürütmesini durdurmuştur.
ı) Yönetmeliğin 51. maddesi “Atama ve yer değiştirmelerde tebligat” başlığını taşımaktadır. Maddenin 2. fıkrasında “Ataması yapılanlara ait ilişik kesme ve başka işlemleri Bakanlıkça belirlenecek süre içinde yapılmadığı ve bu süre içinde yasal bir gerekçe söz konusu olmadığı takdirde atama veya yer değiştirme işlemi iptal edilir” hükmüne yer verilmiştir. Anılan hüküm hakkında da, 657 sayılı Devlet Memurları Yasasındaki ilişik kesme ve başlamaya ilişkin sürelere aykırı olduğu için Danıştay tarafından yürütmenin durdurulması kararı verilmiştir.
Ayrıca, Yönetmeliğin “Atama şartları” başlıklı 6. maddesinin 1. fıkrasının (e ) bendinde yer alan “Bakanlık kadrolarına ilk defa öğretmen olarak atananlardan öğrenimleri süresince en az üç kredilik bilgisayar eğitimi almış olmak veya Bakanlık onaylı bilgisayar kullanım belgesine sahip olmak” hükmü hakkında da daha önce yürütmenin durdurulması kararı verildiği için ayrıca karar verilmiştir.
Danıştay 2. Dairesi, yönetmeliğin iptali ve yürütmesinin durdurulmasını istediğimiz diğer maddelerin bir kısmı hakkında oy çokluğu bir kısmı hakkında ise oy birliği ile yürütmenin durdurulması isteği hakkında red kararı vermiştir. Bu hükümler hakkında da yürütmenin durdurulması için sendikamız Danıştay İdari Dava Daireleri Kuruluna başvuracaktır.
