Eğitim Sen Merkez Yöneticileri tarafından, 6-11 Aralık 2007 tarihleri arasında Elazığ, Bingöl, Muş, Bitlis, Van ve Mardin illerinde bulunan kamu okullarında, bu illerde bulunan şube yöneticilerimiz ile birlikte yapılan inceleme, görüşme ve çalışmalar sonucunda çarpıcı sonuçlara ulaşılmıştır. Bu altı ilde geçici statüde usta öğretici ve ücretli öğretmen olarak yaklaşık 6000 kişinin istihdam edildiğini saptamış bulunmaktayız.
Köy, ilçe ve illerde bulunan okullara yapılan ziyaretlerde saptanabilen sorunlar:
- Belirtilen illerde yoğun öğretmen açıkları bulunmaktadır. Bu açıklar usta öğretici ve ücretli öğretmenlik adı altında yürütülen istihdam şekline göre kapatılmaya çalışılmaktadır.
- Geçici, güvencesiz çalıştırılan bu insanlar, AKP`nin il, ilçe teşkilatları, belediyeler ve bölge milletvekilleri tarafından önerilen kişiler arasından seçilmektedir.
- Çalıştırılanların sosyal güvence ücretleri 14 gün üzerinden yatırılmakta, ücretlerin ise açlık sınırı altında tutulmaktadır (ortalama 550 YTL).
- Güvencesiz istihdam edilenlerin büyük bir bölümü öğretmenlikle uzaktan yakından ilgisi olmayan alanlardan lise, iki yıllık önlisans, dört yıllık alan dışı lisans mezunlarından oluşmaktadır.
- İl içi sıra ve yönetici atamalarında kariyer yerine sadakat ve torpil ilişkisi genel kural haline getirilmiştir.
- Köy okullarında: araç gereç yetersizlikleri fiziki alt yapı ve donatı eksiklikleri bulunmaktadır. Bu nedenle müfredat konuları amaca uygun olarak işlenememektedir.
- Okullarda su yokluğu, tuvaletsizlik, baraka tipi okullar, yardımcı personel (Hizmetli, memur) yoksunluğu, devamsızlık diğer sorunlar olarak görülmüştür.
- İlköğretimde ve ortaöğretimde sınıf tekrarının çokluğu, ilköğretimi bitirenlerin orta öğretime devam etmelerinde, özellikle ilköğretimi bitiren kız öğrencilerin ortaöğretime devamında oranlar %10 düzeyindedir.
- YİBO`larda sunulan hizmetler niteliksiz olup bu hizmetlerin ihalelerinde AKP yandaşı olan çevrelere yönelik kayırmalar söz konusudur.
- Öğretmenler zorunlu hizmet süresini doldurmasına rağmen atamaları yapılmadığı için 6-7 yıl aynı yerde görev yapmak zorunda kalmaktadır.
- Lojman olmaması nedeniyle öğretmenler köylerde barınma sorunu yaşamaktadır.
- Kentlerde görev yapan öğretmenlerin en büyük sorunu kira ve yakıt. Yakıt ve kiralar çok pahalı olup, öğretmen aylıkların %60-70`i kira ve yakıta harcanmaktadır.
- Öğrenciler tarikat ve cemaatlerin yurtlarına ve dershanelerine yönlendirilmekte, okullarda çok ciddi çevre ve mahalle baskısı yaşanmaktadır.
- Çocuklarda sağlıklı beslenememekten kaynaklı sağlık sorunları görülmektedir. Sağlık sorunlarının çözümünde bilimsel tedavi yöntemlerine başvurulmaması nedeniyle çocukların okula devamını sağlamada zorluklarla karşılaşılmaktadır.
- Belirtilen illerde ve diğer illerde görev yapan üye ve yöneticilerimize yönelik soruşturma, ceza ve sürgünler artarak devam etmektedir.
- Sözleşmeli öğretmenlerinde pek çok sorunlar yaşadığı, bunların başında da ücret ve aylıklarının zamanında ödenmemesi, izin ve sevk almada engellerle karşılaşılması, bir yılı doldurmadan eş tayini yapılmaması, sözleşmelilikte geçen sürenin kadrolu olarak atandığında zorunlu hizmet süresinden sayılmaması olarak ifade edilmektedir. Sözleşmeli öğretmenlikte; kademe ve derece ilerlemesi yapılmamakta, yıllardır sözleşmeli olarak çalıştırılan öğretmenler kadroya atandıklarında sözleşmelilikte geçen süreler aylık derece ve kadrolarına yansıtılmamaktadır.
- YİBO`larda hafta sonu kalan öğrencilerin sosyal etkinlik ve aktivitelerini yürütecekleri alanlar olmamasından kaynaklı sorunlar yaşanmaktadır. Öğrenciler okuldan kaçmakta, okula dönmek istememektedir.
- Okullarda görev yapan hizmetli memurlar aşırı iş yükü ve uzun çalışma süreleri ile çalıştırılmakta, buna karşılık hiçbir ek ödeme yapılmamaktadır.
- Kışın yoğun yaşandığı dönemlerde okul olmayan yerlerden okul bulunan yerlere öğrenci taşınmasında da yoğun sorunlar yaşanmakta, öğrenciler okullara yürüyerek gidip gelmek zorunda kalmaktadır.
Diğer illerde baz alındığında AKP`nin öğretmen istihdam politikasının temelini güvencesiz, düşük ücretlerle ve sosyal güvenceden yoksun çalıştırma oluşturmaktadır. Ülkenin diğer illerinde ağırlıklı olarak kırsal bölgelerde yukarıda sıralanan sorunların yaşandığı bir gerçektir. Hükümetin ve bürokratlarının yaptığı açıklamalar bu gerçekleri değiştirmemekte, günü kurtarmakta öteye geçmemektedir.
Sorunların çözümü ve nitelikli eğitim için; alan bilgisi, pedagojik formasyon ve genel kültür eğitimi almış öğretmenlerin iş güvenceli istihdamı önemlidir.
Okullara yardımcı destek personeli (hizmetli-memur) görevlendirilmeli, araç-gereç yetersizlikleri giderilmelidir. Müfredatın tam uygulanabilmesi için her türlü destek sağlanmalıdır.
Bölgede görev yapan eğitim personelinin tamamını kapsayacak şekilde; taban aylığının vergiden muaf tutulması, derece ve kademe ilerlemesi eğitim öğretim tazminatının arttırılması vb. gibi ek ücret ve sosyal hak iyileştirilmesini sağlayacak düzenlemeler gerçekleştirilmelidir.
Yukarıda sıralanan önlemlerin yanı sıra daha kalıcı ve sahici düzenlemeler gerçekleşir, sorunlar çözümlenirse bu illerde ve diğer tüm illerde eğitim öğretimin niteliği daha ileri düzeylere yükselecektir. Ancak bu durumda bölgeden öğretmen kaçışının önüne geçilebilecektir.
Alaaddin Dinçer
Genel Başkan
