Kadın-erkek eşitliği, ILO`nun “Bütün Erkek ve Kadınlar için İnsana Yakışır İş” gündeminin ana öğesidir. Kadınlar, dünyamızdaki işgücü piyasalarında değişimi sağlamıştır. Kimi örneklerde daha geniş fırsatlar yakalayıp ekonomik özerkliklerini kazanmada başarılı olmuşlardır. Ancak kadın-erkek eşitsizlikleri bugün de istihdam sorununun bütün yönlerini etkilemektedir. Kadınlar hala düşük ücret alan, atipik ya da hakları yeterince sağlanamayan çalışanlar arasında çoğunluğu oluşturmaktadır.
ILO kadınlar ve çalışma yaşamı söz konusu olduğunda entegre bir politika benimsemiştir. Bu politika aşağıdaki başlıklarda somutlaşmaktadır:
Kadınlara Daha Fazla ve Daha İyi İş Sağlama Uluslararası Programı. Bu program, istihdam yaratma, eğitim, girişimciliği geliştirme, işgücü piyasasına daha iyi erişim sağlama ve fırsat eşitliği gibi yollarla kadınlara daha fazla iş imkanı sağlamayı amaçlamaktadır. Program çerçevesinde, daha iyi iş ve ücret, mesleklerde ayrımcılık gözetilmemesi, sağlık ve güvenlik, standart dışı işlerde çalışma koşullarının iyileştirilmesi, sosyal güvenlik, aile gereksinimlerini gözeten işyerleri ve güç durumdaki işçilerin korunması gibi müdahalelerle çalışan kadınlara yardımcı olunmaktadır.
Kadın-erkek eşitliği, Yoksulluk ve İstihdam Alanlarında Kapasite Geliştirme Programı. Bu programın başlıca amaçları kadınların kaliteli işlere girebilmelerinin sağlanması, işverenle pazarlık güçlerinin artırılması ve özellikle enformel sektörde sosyal güvenliği sağlayacak yenilikçi yolların bulunmasıdır.
ILO EŞİT DEĞERDE İŞ İÇİN ERKEK VE KADIN İŞÇİLER ARASINDA ÜCRET EŞİTLİĞİ HAKKINDA 100 NOLU SÖZLEŞMESİ
1951 Tarih ve 100 sayılı Eşit Değerde İş için Eşit Ücret Sözleşmesi; ücret konusunda cinsiyete dayalı ayrımcılığı yasaklamayı amaçlar. Çalışma yaşamında kadın ve erkek Eşitliğinin sağlanmasını öngörmektedir. Kadına erkeğe oranla daha düşük ücret ödenmesi ve kadının daha zor iş bulabilmesi, biyolojik, sosyal geleneksel, ailevi, tarihi ve politik nedenlerle eğitim farklılığına dayandırılmaya çalışılmıştır.
Bu Sözleşmenin 1. maddesi, “ücret” deyimi, işçinin çalıştırılması nedeniyle işveren tarafından kendisine nakdi veya ayni olarak doğrudan doğruya veya bilvasıta ödenen normal, kök veya asgari ücret veya aylıkla, sağlanan bütün diğer menfaatleri içine alır; “Eşit değerde iş için erkek ve kadın işçiler arasında ücret eşitliği” deyimi, cinsiyet esasına dayanan bir ayırım gözetmeksizin tespit edilmiş bulunan ücret hadlerini ifade eder.
Sözleşmenin 2. maddesine göre, her üye, ücret hadlerinin tespitiyle ilgili olarak yürürlükte bulunan usullere uygun yollardan, eşit değerde iş için erkek ve kadın işçiler arasında ücret eşitliği prensibini teşvik ve bu prensibin bütün işçilere uygulanmasını, sözü edilen usullerle telifi kabil olduğu nispette temin edecektir. Bu prensip: Milli mevzuat, mevzuatla kurulmuş veya tanınmış herhangi bir ücret tespit düzeni, işverenlerle işçiler arasında yapılan toplu sözleşmeler veya bu çeşitli usullerin birleştirilmesi yoluyla uygulanabilir.
Kabul Tarihi: 6 Haziran 1951
MADDE 1
Bu Sözleşme bakımından
“ücret” deyimi, işçinin çalıştırılması nedeniyle işveren tarafından kendisine nakdi veya ayni olarak doğrudan doğruya veya bilvasıta ödenen normal, kök veya asgari ücret veya aylıkla, sağlanan bütün diğer menfaatleri içine alır;
“Eşit değerde iş için erkek ve kadın işçiler arasında ücret eşitliği” deyimi, cinsiyet esasına dayanan bir ayırım gözetmeksizin tesbit edilmiş bulunan ücret hadlerini ifade eder. MADDE 2
Her üye, ücret hadlerinin tesbitiyle ilgili olarak yürürlükte bulunan usullere uygun yollardan, eşit değerde iş için erkek ve kadın işçiler arasında ücret eşitliği prensibini teşvik ve bu prensibin bütün işçilere uygulanmasını, sözü edilen usullerle telifi kabil olduğu nispette temin edecektir.
Bu prensip:
Milli mevzuat
Mevzuatla kurulmuş veya tanınmış herhangi bir ücret tesbit düzeni,
İşverenlerle işçiler arasında yapılan toplu sözleşmeler; veya
Bu çeşitli usullerin birleştirilmesi yoluyla uygulanabilir.
MADDE 2
Her üye, ücret hadlerinin tesbitiyle ilgili olarak yürürlükte bulunan usullere uygun yollardan, eşit değerde iş için erkek ve kadın işçiler arasında ücret eşitliği prensibini teşvik ve bu prensibin bütün işçilere uygulanmasını, sözü edilen usullerle telifi kabil olduğu nispette temin edecektir. Bu prensip:
Milli mevzuat
Mevzuatla kurulmuş veya tanınmış herhangi bir ücret tesbit düzeni,
İşverenlerle işçiler arasında yapılan toplu sözleşmeler veya
Bu çeşitli usullerin birleştirilmesi yoluyla uygulanabilir.
MADDE 3
Bu Sözleşme hükümlerinin uygulanmasını kolaylaştıracak mahiyette olduğu hallerde, ihtiva ettikleri ameliyeler esas alınmak suretiyle, işlerin objektif ir şekilde değerlendirilmesini teşvik için tedbirler alınacaktır.
Bu değerlendirme takip edilecek usuller, ücret hadlerinin tesbitine yetkili makamlar tarafından veya ücret hadlerinin toplu sözleşmelere göre tesbit dilmesi halinde, bu sözleşmelere taraf olanlarca kararlaştırılabilir.
Bu şekilde objektif bir değerlendirme neticesinde, yapılacak işlerde tesbit edilen farklara, cinsiyet gözetilmeksizin tekabül eden, ücret hadleri arasındaki farklar eşit değerde iş için erkek ve kadın işçiler arasında ücret eşitliği prensibine aykırı sayılamaz.
MADDE 4
Her üye, işbu Sözleşme hükümlerinin tatbik mevkiine konulması amacıyla ilgili işçi ve işveren teşekkülleri ile uygun yollardan işbirliği yapacaktır.
MADDE 5
Bu Sözleşmenin resmi onay belgeleri Milletlerarası Çalışma Bürosu Genel Müdürüne gönderilecek ve onun tarafından tescil edilecektir.
MADDE 6
Bu Sözleşmede, ancak onay belgeleri Genel Müdür tarafından tescil edilmiş olan Milletlerarası Çalışma Teşkilatı üyelerini bağlayacaktır.
Bu Sözleşme, iki üyenin onay belgesi Genel Müdür tarafından tescil edildiği tarihten on iki ay sonra yürürlüğe girecektir.
Daha sonra bu Sözleşme, onu onaylayan her üye için onay belgesi tescil edildiği tarihten on iki ay sonra yürürlüğe girecektir.
MADDE 7
Milletlerarası Çalışma Teşkilatı Statüsünün 35 inci maddesinin 2 nci fıkrası gereğince Milletlerarası Çalışma Bürosu Genel Müdürüne gönderilecek olan beyanlar şu hususları bildirecektir.
İlgili üyenin, sözleşme hükümlerinin hiçbir değişiklik yapılmadan uygulanacağını taahhüt ettiği ülkeler;
Sözleşme hükümlerinin değişiklikler yapılarak uygulanacağını taahhüt ettiği ülkeler ve bu değişikliklerin nelerden ibaret olduğu;
Sözleşmenin uygulanamayacağı ülkeler ve bu gibi hallerde sözleşmenin uygulanamamasının sebepleri;
Haklarındaki kararını, vaziyetin daha etraflıca tetkikine kadar mahfuz tuttuğu ülkeler.
Bu maddenin 1 inci fıkrasının (a) ve (b) bentlerinde sözü edilen taahhütler onaylamanın ayrılmaz kısımları olarak sayılacak ve onaylama kuvvetini haiz olacaktır.
Her üye, bu maddenin 1 inci fıkrasının (b), (c) ve (d), bentleri gereğince daha evvel yapmış olduğu beyanda mevcut ihtirazi kayıtların hepsinden veya bir kısmından, yeni bir beyanla vazgeçebilecektir.
Her üye, (9) madde hükümlerine uygun olarak bu Sözleşmenin fesh edilebileceği devreler zarfında Genel Müdüre, daha evvelki herhangi bir beyanın hükümlerini başka herhangi bir bakımdan değiştiren ve belirli ülkelerdeki hali hazır vaziyeti bildiren yeni bir beyan gönderecektir.
MADDE 8
Milletlerarası Çalışma Teşkilatı Statüsünün 35 inci maddesinin 4 üncü ve 5 inci fıkraları gereğince Milletlerarası Çalışma Bürosu Genel Müdürüne gönderilen beyanlar sözleşme hükümlerinin ilgili ülkede değişikliklerle mi, yoksa değişiklik yapılmadan mı uygulanacağını belirtecektir; sözleşme hükümlerinin değişiklikler kaydiyIe uygulanacağını bildirdiği zaman, bu değişikliklerin nelerden ibaret olduğunu açık olarak gösterecektir.
İlgili üye, üyeler veya Milletlerarası Makam, daha evvelki bir beyanla bildirilen, değişikliğe baş vurma hakkından daha sonraki bir beyanla tamamen veya kısmen vazgeçebilir.
İlgili üye, üyeler veya Milletlerarası makam 9 uncu madde hükümlerine uygun olarak, bu Sözleşmenin feshedilebileceği devreler zarfında Genel Müdürü, daha evvelki herhangi bir beyanın hükümlerini başka herhangi bir bakımdan değiştiren ve sözleşmenin uygulanması bakımından halihazır vaziyeti bildiren yeni bir beyan gönderebilir.
MADDE 9
Bu Sözleşmeyi onaylayan her üye, onu ilk yürürlüğe girdiği tarihten itibaren on yıllık bir devre sonunda Milletlerarası Çalışma Bürosu Genel Müdürüne göndereceği ve bu Müdürün tescil edeceği bir belge ile feshedebilir. Fesih, tescil tarihinden ancak bir yıl sonra muteber olacaktır.
Bu sözleşmeyi onaylamış olup da, onu bundan evvelki fıkrada sözü edilen on yıllık devrenin bitiminden itibaren bir yıl zarfında bu maddede öngörüldüğü şekilde feshetmek ihtiyarını kullanmayan her üye yeniden on yıllık bir müddet için bağlanmış olacak ve bundan sonra bu Sözleşmeyi, her on yıllık devre bitince, bu maddede öngörülen şartlar içinde feshedebilecektir.
MADDE 10
Milletlerarası Çalışma Bürosu Genel Müdürü Milletlerarası Çalışma Teşkilatı üyeleri tarafından kendisine bildirilen bütün onaylama beyan ve fesihlerin tescil olduğunu Teşkilatın bütün üyelerine bildirecektir.
Genel Müdür kendisine gönderilen sözleşmenin ikinci onama belgesinin tescil olduğunu teşkilat üyelerine bildirirken, bu Sözleşmenin yürürlüğe gireceği tarih hakkında teşkilat üyelerinin dikkatini çekecektir.
MADDE 11
Milletlerarası Çalışma Bürosu Genel Müdürü yukarıdaki maddelere uygun olarak tescil etmiş olduğu bütün onaylama, beyan ve fesihlere dair tam bilgileri, Birleşmiş Milletler Antlaşmasının 102 nci maddesine uygun olarak tescil edilmek üzere, Birleşmiş Milletler Genel Sekreterine ulaştıracaktır.
MADDE 12
Milletlerarası Çalışma Bürosu Yönetim Kurulu gerekli gördüğü her seferinde, bu Sözleşmenin uygulanması hakkındaki bir raporu Genel Konferansa sunacak ve onun tamamen veya kısmen değiştirilmesi meselesinin konferans gündemine alınması lüzumu hakkında karar verecektir.
MADDE 13
Konferansın bu Sözleşmeyi tamamen veya kısmen değiştiren yeni bir sözleşme kabul etmesi halinde ve yeni sözleşme aksini öngörmediği takdirde:
Tadil edici yeni sözleşmenin bir üye tarafından onanması keyfiyeti, yukarıdaki 9 uncu madde nazara alınmaksızın ve tadil edici yeni sözleşme yürürlüğe girmiş olmak kayıt ve şartıyle bu Sözleşmenin derhal ve kendiliğinden feshini tazammun edecektir.
Tadil edici yeni sözleşmenin yürürlüğe girmesi tarihinden itibaren bu sözleşme üyelerin onaylamasına artık açık bulundurulmayacaktır.
Bu Sözleşme, onu onaylayıp da tadil edici sözleşmeyi onaylamamış bulunan üyeler için herhalde şimdiki şekil ve muhtevasıyla muteber olmakta devam edecektir.
MADDE 14
Bu Sözleşmenin Fransızca ve İngilizce metinleri aynı şekilde muteberdir.
ILO`NUN 111 SAYILI İŞ VE MESLEK BAKIMINDAN AYRIMCILIK HAKKINDA SÖZLEŞMESİ
1958 tarih ve 111 sayılı İş ve Meslek Bakımından Ayrım Hakkında Sözleşme; çalışma yaşamında ayrımcılığı ve bu meyan da cinsiyet temeline dayalı bir ayrımcılığı yasaklamaktadır.
Bu sözleşme bakımından “Ayırım” deyimi; Irk, renk, cinsiyet, din, siyasal inanç, ulusal veya sosyal menşe bakımından yapılan iş veya meslek edinmede veya edinilen iş veya meslekte tabi olunacak muamelede eşitliği yok edici veya bozucu etkisi olan her türlü ayrılık gözetme, ayrı tutma veya üstün tutmayı,
İlgili üye, memleketin, varsa temsilci, işçi ve işveren teşekkülleri ve diğer ilgili makamlarla istişare etmek suretiyle tespit edeceği, meslek veya iş edinmede veya edilen iş veya meslekte tabi olunacak muamelede eşitliği yok edici veya bozucu etkisi olan bütün diğer ayrılık gözetme, ayrı tutma veya üstün tutmayı, İfade eder.
Belirli bir iş için, o işin mahiyeti icabı yapılan, herhangi bir ayrılık gözetme, ayrı tutma veya üstün tutma ayırım sayılmaz. Bu sözleşme bakımından “İş” ve “Meslek” terimleri, mesleki eğitime, bir işe ve çeşitli mesleklere girmeyi ve çalışma şartlarını kapsar.
İkinci maddeye göre, bu sözleşmenin yürürlükte bulunduğu üye memleketler, ulusal şartlara ve tatbikata uygun metotlarla; bu sözleşmede ele alınan anlamda her türlü ayırımı ortadan kaldırmak maksadıyla, iş veya meslek edinmede ve edinilen iş veya meslekte tabi olunacak muamelede eşitliği geliştirmeyi hedef tutan milli bir politika tespit ve takip etmeyi taahhüt eder.
ILO 111 SAYILI SÖZLEŞMESİ
ILO Kabul Tarihi: 4 Haziran 1958
Milletlerarası Çalışma Bürosu Yönetim Kurulu tarafından toplantıya çağırılarak 4 Haziran 1958 de Cenevre`de 42 toplantısını yapan,
Milletlerarası Çalışma Teşkilatı Genel Konferansı,
Toplantı gündeminin dördüncü maddesini teşkil eden, iş ve meslek alanında ayırım ile ilgili çeşitli tekliflerin kabulünü ve
Bu tekliflerin bir milletlerarası sözleşme şeklini almasına, karar verecek ve
Filadelfiya beyannamesinin; ırk, inanç ve cinsiyetleri ne olursa olsun, bütün insanların, hürriyet, şeref, ekonomik, güvenlik ve eşit imkân şartları içinde kendi maddi refah ve manevi gelişmelerini gözetme haklarını teyit ettiğini ve
Ayırımın, İnsan Hakları Evrensel Beyannamesinde belirtilen hakları ihlâl ettiğini göz önünde tutarak, bin dokuz yüz elli sekiz yılı Haziran ayının yirmi beşinci günü ayırım (İş ve meslek) Sözleşmesi, 1958 adını taşıyacak olan aşağıdaki Sözleşmeyi kabul eder.
MADDE 1
Bu sözleşme bakımından “Ayırım” deyimi;
Irk, renk, cinsiyet, din, siyasal inanç, ulusal veya sosyal menşe bakımından yapılan iş veya meslek edinmede veya edinilen iş veya meslekte tabi olunacak muamelede eşitliği yok edici veya bozucu etkisi olan her türlü ayrılık gözetme, ayrı tutma veya üstün tutmayı,
İlgili üye, memleketin, varsa temsilci, işçi ve işveren teşekkülleri ve diğer ilgili makamlarla istişare etmek suretiyle tespit edeceği, meslek veya iş edinmede veya edilen iş veya meslekte tabi olunacak muamelede eşitliği yok edici veya bozucu etkisi olan bütün diğer ayrılık gözetme, ayrı tutma veya üstün tutmayı İfade eder.
Belirli bir iş için, o işin mahiyeti icabı yapılan, herhangi bir ayrılık gözetme, ayrı tutma veya üstün tutma ayırım sayılmaz.
Bu sözleşme bakımından “İş” ve “Meslek” terimleri, mesleki eğitime, bir işe ve çeşitli mesleklere girmeyi ve çalışma şartlarını kapsar.
MADDE 2
Bu sözleşmenin yürürlükte bulunduğu üye memleketler, ulusal şartlara ve tatbikata uygun metotlarla; bu sözleşmede ele alınan anlamda her türlü ayırımı ortadan kaldırmak maksadıyla iş veya meslek edinmede ve edinilen iş veya meslekte tabi olunacak muamelede eşitliği geliştirmeyi hedef tutan milli bir politika tespit ve takip etmeyi taahhüt eder.
MADDE 3
Bu sözleşmenin yürürlükte bulunduğu üye memleketler, ulusal şartlara ve tatbikata uygun metotlarla,
Sözü edilen politikanın kabulünü ve uygulanmasını teşvik için işçi ve işveren teşekkülleri ve diğer ilgili teşekküllerin işbirliğini temine gayret etmeyi,
Bu politikanın kabulüne ve uygulanmasını sağlayacak kanunlar kabul ve eğitim programlarını teşvik etmeyi,
Bu politika ile bağdaşmayan her türlü kanuni hükümleri kaldırmayı ve idari talimat ve tatbikatı değiştirmeyi,
Bu politikayı istihdam konusunda milli bir makamın doğrudan doğruya kontrolü altında takip etmeyi,
Bu politikanın mesleğe yöneltme, mesleki eğitim, iş ve işçi bulma hizmetlerinde, milli bir makamın sevki idaresinde uygulanmasını temin etmeyi,
Sözleşmenin uygulanması ile ilgili yıllık raporlarında bu politikanın uygulanması konusunda alınan tedbirleri ve bu tedbirler yoluyla elde edilen sonuçları belirtmeyi; taahhüt eder.
MADDE 4
Devletin güvenliğine halel getiren faaliyetlerden ötürü muhik sebeplerle zanlı bulunan veya bu faaliyetlere girişen bir şahıs hakkında alınan tedbirler, ilgili kişinin milli tatbikata uygun olarak kurulmuş olan yetkili bir makama başvurma hakkı saklı kalmak şartıyla, ayırım sayılmaz.
MADDE 5
Milletlerarası Çalışma Konferansınca kabul edilmiş olan diğer sözleşme veya tavsiyelerle öngörülmüş bulunan özel koruma ve yardım tedbirleri ayırım sayılmaz.
Herhangi bir üye, varsa temsilci, işveren ve işçi teşekkülleriyle yapılacak görüşmeden sonra cinsiyet, yaş, sakatlık, aile sorumlulukları veya sosyal ve kültürel durumları dolayısıyla, özel şekilde korunma veya yardım ihtiyacında oldukları genel olarak kabul edilmiş bulunan kimselerin özel ihtiyaçlarını karşılamak amacını güden özel tedbirlerin ayırım sayılmayacağına karar verebilir.
MADDE 6
Bu Sözleşmeyi onayan üye memleketler, Sözleşme hükümlerini, Milletlerarası Çalışma Teşkilatı Anayasası hükümleri uyarınca, Anavatan dışı ülkelerine uygulanacağını taahhüt eder.
MADDE 7
Bu Sözleşme kesin onama belgeleri tescil edilmek üzere, Milletlerarası Çalışma Bürosu Genel Müdürüne gönderilir.
MADDE 8
Bu Sözleşme, ancak onama belgesi Milletlerarası Çalışma Bürosu Genel Müdürü tarafından tescil edilmiş olan Milletlerarası Çalışma Teşkilatı üyelerini bağlar.
Sözleşme, iki üyenin onama belgelerinin Genel Müdür tarafından tescilinden itibaren 12 ay sonra yürürlüğe girer.
Bundan sonra, bu Sözleşme, her üye hakkında, kendisinin onama belgesinin tescilinden itibaren on iki ay geçince yürürlüğe girer.
MADDE 9
Bu Sözleşmeyi onayan üye memleketler, sözleşmenin ilk yürürlüğe giriş tarihinden itibaren on yıl geçtikten sonra, Milletlerarası Çalışma Bürosu Genel Müdürüne yollayarak tescil ettirecekleri bir ihbarname ile onamayı feshedebilir. Fesih, tescil tarihinden itibaren bir yıl sonra yürürlüğe girer.
Bu Sözleşmeyi onayan yukarıdaki fıkrada sözü edilen on yıllık devrenin bitiminden itibaren bir yıl içinde, bu madde gereğince kendisine tanınan fesih hakkını kullanmayan üye memleketler yeniden on yıllık bir devre için bağlanırlar ve bundan sonra bu sözleşmeyi, her on yıllık devre sonunda, bu maddede öngörülen şartlarla feshedebilirler.
MADDE 10
Milletlerarası Çalışma Bürosu Genel Müdürü, Teşkilat üyeleri tarafından kendisine bildirilen bütün onamaların ve fesih ihbarlarının tescilini, Milletlerarası Çalışma Teşkilatının bütün üyelerine tebliğ eder.
Milletlerarası Çalışma Bürosu Genel Müdürü kendisine gönderilen ikinci onama belgesinin tescilini, teşkilat üyelerine tebliğ ederken, bu sözleşmenin yürürlüğe gireceği tarih hakkında Teşkilat üyelerinin dikkatini çeker.
MADDE 11
Milletlerarası Çalışma Bürosu Genel Müdürü, yukarıdaki maddelerin hükümleri gereğince, tescil ettiği bütün onama ve fesih ihbarlarına ait her türlü bilgiyi Birleşmiş Milletler Antlaşmasının 102 nci maddesi uyarınca tescil edilmek üzere, Birleşmiş Milletler Genel Sekreterine gönderir.
MADDE 12
Milletlerarası Çalışma Bürosu Yönetim Kurulu lüzum göreceği zamanlarda Genel Konferansa bu sözleşmenin uygulanması hakkında bir rapor sunar ve sözleşmenin tamamen veya kısmen değiştirilmesi konusunun konferans gündemine konulup konulmaması lüzumunu inceler.
MADDE 13
Konferansın bu Sözleşmeyi tamamen veya kısmen değiştiren yeni bir sözleşme kabul etmesi ve yeni sözleşmede aksine hüküm olmaması halinde;
Değişik yeni sözleşmenin bir üye tarafından onanması, yukarıdaki 9 uncu madde hükümleri nazara alınmaksızın, değişik yeni sözleşmenin yürürlüğe girmiş olması kayıt ve şartiyle ile bu sözleşmenin derhal ve doğrudan doğruya feshini tazammum edecektir.
Değişik yeni sözleşmenin yürürlüğe girmesi tarihinden itibaren bu sözleşme üyelerin onamasına açık bir sözleşme olmaktan çıkar.
Bu Sözleşme onu onayıp da değişik sözleşmeyi onamamış bulunan üyeler için, şimdiki şekil ve muhtevası ile muteber olmakta devam eder.
MADDE 14
Bu sözleşmenin Fransızca ve İngilizce metinleri aynı derecede muteberdir.
ILO C183 ANNELİK KORUMASI SÖZLEŞMESİ, 2000
Convention coneeming the revision of the Annelik Koruması Sözleşmesinin yenilenmesi ile ilgili Sözleşme (Gözden
geçirilmiş), 1952 (Not: Yürürlüğe girdiği tarih:07:02:2002.)
Uluslararası Çalışma Örgütünün Genel Konferansı,
Uluslararası Çalışma Bürosu Yönetim Kurulu için Cenevre`de bir araya gelen 30 Mayıs
2000 tarihli 88. Oturumunda ve
Tüm kadınlar için işgücünde eşitliği ve anne ve çocuk için sağlık ve güvenliği daha ileri noktalara taşımak için ve Üye Devletleri arasındaki ekonomik ve toplumsal gelişme farklılığını olduğu kadar işletmeler arasındaki farklılıkları da tanıyarak Annelik Koruması Sözleşmesini (gözden geçirilmiş), 1952 ve Annelik Koruması Tavsiyesini, 1952 yenileme ihtiyacını ve ulusal yasalarda ve pratikte annelik koruması ile ilgili yaşanan gelişmeleri kaydederek:
Evrensel İnsan Haklan Beyannamesi (1948), Birleşmiş Milletler Kadınlara Yönelik Her Türlü Ayrımcılığın Önlenmesi Sözleşmesini (1979), Birleşmiş Milletler Çocuk Haklan Sözleşmesini (1989), Pekin Deklarasyonu ve Eylem Platformunu (1995), Uluslar arası Çalışma Örgütü Kadın İşçiler için Fırsat ve Muamele Eşitliği Deklarasyonu (1975), Uluslararası Çalışma Örgütü İşte Temel İlkeler ve Haklar Deklarasyonu (1998) ile kadın ve erkek işçiler arasında fırsat ve muamele eşitliğini sağlama amaçlı uluslararası emek sözleşmeleri ve tavsiyeleri ve özellikle de Aile sorumlulukları olan işçilerle ilgili sözleşme, 1981`in hükümlerini kaydederek;
Hükümetin ve toplumun paylaştığı sorumluluklar olarak kadın işçilerin koşullarını ve hamilelik için koruma sağlama ihtiyacını dikkate alarak;
Oturumun gündemindeki dördüncü madde olan Annelik Korumazı Sözleşmesinin (gözden geçirilmiş) 1952 ve Tavsiyesinin, 1952 gözden geçirilmesi ile ilgili kimi önerileri kabul etme yönünde kararlar alarak;
Bu önerilerin Uluslararası bir Sözleşme biçimini almasını kararlaştırarak; İki Bin Yılı On beş Haziran tarihinde Annelik Koruması Sözleşmesi, 2000 olarak anılacak olan aşağıdaki Sözleşmeyi onaylamıştır.
Madde 1
Bu Sözleşmelerini amaçları için, kadın terimi herhangi bir ayrımcılık olmaksızın her dişi insana ve çocuk terimi de herhangi bir ayrımcılık olmaksızın her çocuğa uygulanır,
Madde 2
Bu Sözleşme çalışan her kadına uygulanır, bunun içerisine atipik bağımlı iş biçimleri
de dahildir.
Ancak bu Sözleşmeyi onaylayan her Üye Devlet temsili işveren ve işçi örgütlerine
danıştıktan sonra, bu kategorilerdeki işçilere uygulanması özel nitelikte sorunlara yol
açacak olduğunda Sözleşmenin içeriğinden tam olarak veya kısmen sınırlı işçi
kategorilerini çıkarabilir.
Bir önceki paragrafta belirtilen olasılığı uygulayan her Üye Devlet, ILO tüzüğünün 22, maddesi uygulaması gereğince Sözleşmenin uygulanmasına ilişkin vereceği ilk raporda bu şekilde dışarıda bırakılan işçi kategorilerinin ve dışarıda bırakılma nedenlerinin listesini sunar. Daha sonraki raporlarında Üye Devlet Sözleşmenin hükümlerinin adım adım bu kategorilere de yaygınlaştırılması bakış açısı ile alınan önlemleri tanımlayacaktır.
Sağlık Koruması
Madde 3
Her Üye Devlet işverenlerin ve işçilerin temsili örgütleri ile görüştükten sonra hamile ve emziren kadınların yetkili otorite tarafından annenin ya da çocuğun sağlığına zararlı olarak belirlenmiş olan veya bir değerlendirme sonucu annenin veya çocuğunun sağlığı için önemli bir riski barındırdığı belirlenen işleri yapmak zorunda bırakılmamasını sağlayan uygun önlemleri kabul edecektir.
Annelik İzni
Madde 4
Doğum ile ilgili ulusal yasalarda veya uygulamada belirlenmiş bir tıp sertifikası veya
diğer bir uygun sertifika ibraz eden bu Sözleşmenin uygulandığı kadın 14 haftadan az
olmayan bir annelik izni süresine hak kazanacaktır.
Yukarıda bahsedilen izin süresinin uzunluğu her Üye Devlet tarafından Sözleşmeyi
onaylaması ile birlikte bir deklerasyon ile belirlenecektir.
Her Üye Devlet daha sonra Uluslararası Çalışma Bürosu Genel Direktörü aracılığı ile yeni bir deklerasyon yayınlayarak annelik izni süresini uzatabilir.
Annenin ve çocuğun sağlığının korunması ile ilgili olarak annelik izni, hükümet ve
işveren ve işçi örgütlerince ulusal çapta farklı bir anlaşma yoksa çocuğun doğumunun
ardından zorunlu bir altı haftalık izni içerecektir.
Annelik izninin doğum öncesindeki bölümü öngörülen doğum tarihi ile gerçekleşen
doğum tarihi arasında geçebilecek süre için uzatılacak ve bu doğum sonrası iznin
zorunlu kısmı azaltılmadan yapılacaktır.
Hastalık ya da Komplikasyonlar Durumunda İzin
Madde 5
Annelik izninden önce ya da sonra, hamilelikten ya da çocuk doğumundan kaynaklanan hastalık, komplikasyon ya da komplikasyon riski durumunda, tıbbi bir sertifika sunulduğunda, ayrıca izin verilecektir. Bu tür iznin niteliği ve maksimum süresi ulusal yasalar veya uygulama ile düzenlenebilir.
Haklar
Madde 6
Ulusal yasalara ve düzenlemelere uygun olarak, 4 ve 5. maddeler uyarınca izin kullanan kadınlara nakit ödeme yapılacaktır.
Nakit ödemeler kadının kendisini ve çocuğunu düzgün sağlık koşullarında ve uygun
yaşam standardında tutabilmesini sağlayacak düzeyde olacaktır.
Ulusal yasalar veya uygulamalar uyarınca Madde 4`te belirtilen izin ile ilgili ödenen
nakit haklar daha önceki kazanımlara dayalı olduğunda, bu haklar kadının daha önceki
kazancının ya da hakkın hesaplanması için dikkate alınan kazancın üçte ikisinden az
olmayacaktır.
Ulusal yasalar veya uygulamalar uyarınca, Madde 4`te belirtilen izinler ile ilgili yapılan nakit ödemeleri belirlemede başka yöntemler kullanıldığında yine bu haklar bir önceki paragraftaki uygulama sonucu ortaya çıkan miktarı ile benzer düzeyde olacak.
Her Üye Devlet nakit ödemeye hak kazanma şartlarının bu Sözleşmenin uygulandığı
kadınların büyük çoğunluğu için geçerli olmasını sağlamakla yükümlü olacak.
Ulusal yasalara ve düzenlemelere göre veya ulusal uygulama ile belirlenen herhangi
bir başka şekilde bir kadın nakit ödeme hakkını kazanamadığında kendisine böyle bir
yardımın gerektirdiği ihtiyaç testine konu olan sosyal dayanışma fonlarından yeterli hak
verilecektir.
Kadın ve çocuğu için ulusal yasalar ve uygulamaya uygun olarak veya ulusal pratik
ile tutarlı biçimde tıbbi yardım sağlanacaktır. Tıbbi destek doğum öncesi, doğum ve
doğum sonrası bakımını ve gerekli olduğunda hastahane hizmetlerini kapsayacaktır.
Kadınların emek piyasasındaki durumlarını korumak için 4 ve S. maddelerde
belirtilen izinlerle İlgili haklar zorunlu sosyal sigortalardan veya kamusal fonlardan veya
ulusal yasalar ve pratiğin belirlediği şekilde sağlanacaktır. Bir işveren, kendisinin özel bir anlaşması olması durumu dışında, çalıştırdığı bir kadın için ödenecek böylesi parasal hakların doğrudan maliyeti için bireysel olarak sorumlu olmayacaktır. Ancak buna istisna: :
Bu Sözleşmenin Uluslararası Çalışma Konferansınca kabul edildiği tarihten önce bir
üye Devletteki ulusal yasalarda veya pratikte böyle bir uygulama olması veya
Daha sonra ulusal düzeyde hükümet ile temsili işveren ve işçi örgütlerince böyle bir anlaşma yapılmasıdır.
Madde 7
Ekonomisi ve sosyal güvenlik sistemi yetersiz düzeyde gelişmiş olan Üye devletler
eğer nakit ödemeler ulusal yasalar veya düzenlemeler gereğince hastalık veya geçici iş görmezlik durumunda ödenenden daha düşük seviyede değilse Madde 6`nın 3 ve 4. paragraflarını yerine getiriyor kabul edileceklerdir.
Bir önceki paragrafta belirtilen olasılığı uygulayan her Üye Devlet ILO tüzüğünün 22. maddesi uygulaması gereğince Sözleşmenin uygulanmasına ilişkin vereceği ilk raporda bunun nedenlerini açıklayacak ve nakit hakların hangi oranda ödendiğini belirtecektir. Daha sonraki raporlarında Üye Devlet bu hakkın oranlarını adım adım yükseltmek bakış açısı ile aldığı önlemleri açıklayacaktır.
İstihdam Koruması Ve Ayrımcılık Yapılmaması
Madde 8
Bir işverenin bir kadının hamileliği esnasında ya da 4 ve 5. maddelerde bahsedilen
izin esnasında veya İşe dönüşünden sonraki dönemde, hamilelik veya doğum ile ve
bunun sonuçları ve bakım ile ilgili olmayan nedenlerin dışında işten çıkarılması yasa dışı olacak ve bu ulusal yasalarda veya düzenlemelerde belirtilecektir. İşten çıkarmanın hamilelik, doğum ve onun sonuçları veya bakım ile ilgili olmadığını kanıtlama yükümlülüğü işverene ait olacaktır.
Bir kadın annelik izni sonrasında aynı pozisyona veya aynı oranda ücret aldığı eşdeğer bir pozisyona geri dönme hakkı garanti edilmiştir.
Madde 9
Her Üye Devlet anneliğin istihdamda ayrımcılığa kaynaklık etmemesini sağlamak için
uygun önlemleri kabul edecektir. Buna madde 2, paragraf 1- istihdama giriş de dahildir.
Bir önceki paragrafta değinilen önlemler, ulusal yasalar ile şart koşulduğu durumlarda
ve aşağıdaki tür işler için olduğu durumda hariç, iş için başvuruda bir kadından hamilelik testi veya bununla ilgili bir sertifika istenilememesini de içerecektir.
(a)hamile veya yeni bebeği olan kadınlar için yasaklanmış ya da kısıtlanmış işler veya
(b) kadının ve çocuğun sağlığı için tanımlanmış ve önemli bir risk olduğunda.
Emziren Anneler
Madde 10
Kadının çocuğunu emzirmek için günde bir veya daha fazla ara veya çalışma süresinin azaltılması hakkı olacaktır.
Emzirme aralan veya günlük çalışma sürelerinin azaltılmasına izin verilme periyodlan, bunların sayısı, süresi ve günlük çalışma süresinin azaltılması için prosedürler ulusal yasalar ve pratik ile belirlenecektir. Bu aralar veya günlük çalışma sürelerindeki azaltma çalışma süresinden sayılacak ve bu şekilde ücretlendirilecektir.
Periyodik Gözden Geçirme
Madde 11
Her Üye Devlet periyodik olarak ve işverenlerin ve işçilerin temsili örgütlerine de danışarak 4. maddede belirtilen izinlerin sürelerinin uzatılmasının veya 6. maddede belirtilen nakit hakkın oranını artırılmasının uygunluğunu inceleyecektir.
Uygulama
Madde 12
Bu Sözleşme toplu sözleşmeler, arabulucu çözümleri, mahkeme kararları veya ulusal pratik ile uyumlu herhangi diğer araçlarla etkin kılındığı durumların dışında yasalar ve yönetmelikler aracılığı ile uygulanacaktır.
HÜKÜMLER
Madde 13
Bu Sözleşme Annelik Koruması Sözleşmesi (gözden geçirilmiş), 1952 sözleşmesinin yenilemektedir.
Madde 14
Bu Sözleşmenin resmi olarak onaylanması Uluslararası Çalışma Bürosu Genel Direktörüne kayıt için bildirilecektir.
Madde 15
Bu Sözleşme sadece Uluslararası Çalışma Örgütünün üyeleri arasından Uluslararası
Çalışma Bürosu Genel Direktörüne onaylarının kaydını yaptırmış üyeler İçin bağlayıcı olacaktır.
İki Üye Devletin onaylan Genel Direktörde kayıt ettirildikten 12 ay sonra yürürlüğe girmiş olacaktır.
Bunun sonrasında Sözleşme her Üye Devlet için onaylamasının kaydı yapıldıktan 12 ay sonra yürürlüğe girecektir.
Madde 16
Bu Sözleşmeyi onaylamış olan bir Üye Devlet Sözleşmenin ilk yürürlüğe girdiği
tarihten sonra on yılın bitiminde sözleşmeden çıkabilir ve bunu Uluslararası Çalışma Bürosu Genel Direktörüne kaydını yaptırarak yapar. Böylesi bir Sözleşmeden çıkma kayıt yapılan tarihten sonra bir yıl için geçerli olmayacaktır.
Bu Sözleşmeyi onaylamış olan ve yukarıdaki paragrafta belirtilen on yıllık sürenin sonunda bir yıl içerisinde sözleşmeden çıkma hakkını kullanmayan her Üye Devlet bir on yıl için daha yükümlü olacak ve daha sonrasında her on yıllık sürenin sonunda bu maddede belirtilen hükümler çerçevesinde sözleşmeden çıkabilecektir.
Madde 17
Uluslararası Çalışma Bürosu Genel Direktörü, kendisine Üye Devletlerce iletilen tüm onayların kaydı ile ilgili olarak ve Sözleşmeden çıkışlarla ilgili olarak Uluslar arası Çalışma Örgütünün tüm Üye Devletlerini bilgilendirecektir.
Aldığı ikinci onayı bildirirken Genel D
