Convention concerning the revision of the Annelik Koruması Sözleşmesinin yenilenmesi ile ilgili Sözleşme (Gözden geçirilmiş), 1952 (Not: Yürürlüğe girdiği tarih:07:02:2002.)
Sözleşme:C183
Yer: Cenevre
Konferansın 88. oturumu
Kabul edilme tarihi:15:06:2000
Konu sınıflandırması: Annelik hakları
Konu sınıflandırması: Annelik Koruması
Statü: Güncel belge; Bu belge 1985`ten sonra kabul edildi ve güncel kabul ediliyor.
Uluslararası Çalışma Örgütünün Genel Konferansı, Uluslararası Çalışma Bürosu Yönetim Kurulu için Cenevre`de bir araya gelen 30 Mayıs 2000 tarihli 88. Oturumunda ve; Tüm kadınlar için işgücünde eşitliği ve anne ve çocuk için sağlık ve güvenliği daha ileri noktalara taşımak için ve Üye Devletleri arasındaki ekonomik ve toplumsal gelişme farklılığını olduğu kadar işletmeler arasındaki farklılıkları da tanıyarak Annelik Koruması Sözleşmesini (gözden geçirilmiş), 1952 ve Annelik Koruması Tavsiyesini, 1952 yenileme ihtiyacını ve ulusal yasalarda ve pratikte annelik koruması ile ilgili yaşanan gelişmeleri kaydederek ve; Evrensel İnsan Hakları Beyannamesi (1948), Birleşmiş Milletler Kadınlara Yönelik Her Türlü Ayrımcılığın Önlenmesi Sözleşmesini (1979), Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Sözleşmesini (1989), Pekin Deklerasyonu ve Eylem Platformunu (1995), Uluslararası Çalışma Örgütü Kadın İşçiler için Fırsat ve Muamele Eşitliği Deklerasyonu (1975), Uluslararası Çalışma Örgütü İşte Temel İlkeler ve Haklar Deklerasyonu (1998) ile kadın ve erkek işçiler arasında fırsat ve muamele eşitliğini sağlama amaçlı uluslararası emek sözleşmeleri ve tavsiyeleri ve özellikle de Aile sorumlulukları olan işçilerle ilgili sözleşme, 1981`in hükümlerini kaydederek ve; Hükümetin ve toplumun paylaştığı sorumluluklar olarak kadın işçilerin koşullarını ve hamilelik için koruma sağlama ihtiyacını dikkate alarak ve; Oturumun gündemindeki dördüncü madde olan Annelik Korumazı Sözleşmesinin (gözden geçirilmiş) 1952 ve Tavsiyesinin, 1952 gözden geçirilmesi ile ilgili kimi önerileri kabul etme yönünde kararlar alarak ve; Bu önerilerin Uluslararası bir Sözleşme biçimini almasını kararlaştırarak; İki Bin Yılı On beş Haziran tarihinde Annelik Koruması Sözleşmesi, 2000 olarak anılacak olan aşağıdaki Sözleşmeyi onaylamıştır.
İÇERİK
Madde 1
Bu Sözleşmelerini amaçları için, kadın terimi herhangi bir ayrımcılık olmaksızın her dişi insana ve çocuk terimi de herhangi bir ayrımcılık olmaksızın her çocuğa uygulanır.
Madde 2
1. Bu Sözleşme çalışan her kadına uygulanır, bunun içerisine atipik bağımlı iş biçimleri de dahildir.
2. Ancak bu Sözleşmeyi onaylayan her Üye Devlet temsili işveren ve işçi örgütlerine danıştıktan sonra, bu kategorilerdeki işçilere uygulanması özel nitelikte sorunlara yol açacak olduğunda Sözleşmenin içeriğinden tam olarak veya kısmen sınırlı işçi kategorilerini çıkarabilir 3. Bir önceki paragrafta belirtilen olasılığı uygulayan her Üye Devlet, ILO tüzüğünün 22. maddesi uygulaması gereğince Sözleşmenin uygulanmasına ilişkin vereceği ilk raporda bu şekilde dışarıda bırakılan işçi kategorilerinin ve dışarıda bırakılma nedenlerinin listesini sunar. Daha sonraki raporlarında Üye Devlet Sözleşmenin hükümlerinin adım adım bu kategorilere de yaygınlaştırılması bakış açısı ile alınan önlemleri tanımlayacaktır.
SAĞLIK KORUMASI
Madde 3
Her Üye Devlet işverenlerin ve işçilerin temsili örgütleri ile görüştükten sonra hamile ve emziren kadınların yetkili otorite tarafından annenin ya da çocuğun sağlığına zararlı olarak belirlenmiş olan veya bir değerlendirme sonucu annenin veya çocuğunun sağlığı için önemli bir riski barındırdığı belirlenen işleri yapmak zorunda bırakılmamasını sağlayan uygun önlemleri kabul edecektir.
ANNELİK İZNİ
Madde 4
1. Doğum ile ilgili ulusal yasalarda veya uygulamada belirlenmiş bir tıp sertifikası veya diğer bir uygun sertifika ibraz eden bu Sözleşmenin uygulandığı kadın 14 haftadan az olmayan bir annelik izni süresine hak kazanacaktır.
2. Yukarıda bahsedilen izin süresinin uzunluğu her Üye Devlet tarafından Sözleşmeyi onaylaması ile birlikte bir deklerasyon ile belirlenecektir.
3. Her Üye Devlet daha sonra Uluslararası Çalışma Bürosu Genel Direktörü aracılığı ile yeni bir deklerasyon yayınlayarak annelik izni süresini uzatabilir.
4. Annenin ve çocuğun sağlığının korunması ile ilgili olarak annelik izni, hükümet ve işveren ve işçi örgütlerince ulusal çapta farklı bir anlaşma yoksa çocuğun doğumunun ardından zorunlu bir altı haftalık izni içerecektir.
5. Annelik izninin doğum öncesindeki bölümü öngörülen doğum tarihi ile gerçekleşen doğum tarihi arasında geçebilecek süre için uzatılacak ve bu doğum sonrası iznin zorunlu kısmı azaltılmadan yapılacaktır.
HASTALIK YA DA KOMPLİKASYONLAR DURUMUNDA İZİN
Madde 5
Annelik izninden önce ya da sonra, hamilelikten ya da çocuk doğumundan kaynaklanan hastalık, komplikasyon ya da komplikasyon riski durumunda, tıbbi bir sertifika sunulduğunda, ayrıca izin verilecektir. Bu tür iznin niteliği ve maksimum süresi ulusal yasalar veya uygulama ile düzenlenebilir.
HAKLAR
Madde 6
1. Ulusal yasalara ve düzenlemelere uygun olarak, 4 ve 5. maddeler uyarınca izin kullanan kadınlara nakit ödeme yapılacaktır.
2. Nakit ödemeler kadının kendisini ve çocuğunu düzgün sağlık koşullarında ve uygun yaşam standardında tutabilmesini sağlayacak düzeyde olacaktır.
3. Ulusal yasalar veya uygulamalar uyarınca Madde 4`te belirtilen izin ile ilgili ödenen nakit haklar daha önceki kazanımlara dayalı olduğunda, bu haklar kadının daha önceki kazancının ya da hakkın hesaplanması için dikkate alınan kazancın üçte ikisinden az olmayacaktır.
4. Ulusal yasalar veya uygulamalar uyarınca, Madde 4`te belirtilen izinler ile ilgili yapılan nakit ödemeleri belirlemede başka yöntemler kullanıldığında yine bu haklar bir önceki paragraftaki uygulama sonucu ortaya çıkan miktarı ile benzer düzeyde olacak.
5. Her Üye Devlet nakit ödemeye hak kazanma şartlarının bu Sözleşmenin uygulandığı kadınların büyük çoğunluğu için geçerli olmasını sağlamakla yükümlü olacak.
6. Ulusal yasalara ve düzenlemelere göre veya ulusal uygulama ile belirlenen herhangi bir başka şekilde bir kadın nakit ödeme hakkını kazanamadığında kendisine böyle bir yardımın gerektirdiği ihtiyaç testine konu olan sosyal dayanışma fonlarından yeterli hak verilecektir.
7. Kadın ve çocuğu için ulusal yasalar ve uygulamaya uygun olarak veya ulusal pratik ile tutarlı biçimde tıbbi yardım sağlanacaktır. Tıbbi destek doğum öncesi, doğum ve doğum sonrası bakımını ve gerekli olduğunda hastahane hizmetlerini kapsayacaktır.
8. Kadınların emek piyasasındaki durumlarını korumak için 4 ve 5. maddelerde belirtilen izinlerle ilgili haklar zorunlu sosyal sigortalardan veya kamusal fonlardan veya ulusal yasalar ve pratiğin belirlediği şekilde sağlanacaktır. Bir işveren, kendisinin özel bir anlaşması olması durumu dışında, çalıştırdığı bir kadın için ödenecek böylesi parasal hakların doğrudan maliyeti için bireysel olarak sorumlu olmayacaktır. Ancak buna istisna:
(a) bu Sözleşmenin Uluslararası Çalışma Konferansınca kabul edildiği tarihten önce bir üye Devletteki ulusal yasalarda veya pratikte böyle bir uygulama olması veya;
(b) daha sonra ulusal düzeyde hükümet ile temsili işveren ve işçi örgütlerince böyle bir anlaşma yapılmasıdır.
Madde 7
1. Ekonomisi ve sosyal güvenlik sistemi yetersiz düzeyde gelişmiş olan Üye devletler eğer nakit ödemeler ulusal yasalar veya düzenlemeler gereğince hastalık veya geçici işgörmezlik durumunda ödenenden daha düşük seviyede değilse Madde 6`nın 3 ve 4. paragraflarını yerine getiriyor kabul edileceklerdir.
2. Bir önceki paragrafta belirtilen olasılığı uygulayan her Üye Devlet ILO tüzüğünün 22. maddesi uygulaması gereğince Sözleşmenin uygulanmasına ilişkin vereceği ilk raporda bunun nedenlerini açıklayacak ve nakit hakların hangi oranda ödendiğini belirtecektir. Daha sonraki raporlarında Üye Devlet bu hakkın oranlarını adım adım yükseltmek bakış açısı ile aldığı önlemleri açıklayacaktır.
İSTİHDAM KORUMASI VE AYRIMCILIK YAPILMAMASI
Madde 8
1. Bir işverenin bir kadının hamileliği esnasında ya da 4 ve 5. maddelerde bahsedilen izin esnasında veya işe dönüşünden sonraki dönemde, hamilelik veya doğum ile ve bunun sonuçları ve bakım ile ilgili olmayan nedenlerin dışında işten çıkarılması yasa dışı olacak ve bu ulusal yasalarda veya düzenlemelerde belirtilecektir. İşten çıkarmanın hamilelik, doğum ve onun sonuçları veya bakım ile ilgili olmadığını kanıtlama yükümlülüğü işverene ait olacaktır.
2. Bir kadın annelik izni sonrasında aynı pozisyona veya aynı oranda ücret aldığı eşdeğer bir pozisyona geri dönme hakkı garanti edilmiştir.
Madde 9
1. Her Üye Devlet anneliğin istihdamda ayrımcılığa kaynaklık etmemesini sağlamak için uygun önlemleri kabul edecektir. Buna madde 2, paragraf 1- istihdama giriş de dahildir.
2. Bir önceki paragrafta değinilen önlemler, ulusal yasalar ile şart koşulduğu durumlarda ve aşağıdaki tür işler için olduğu durumda hariç, iş için başvuruda bir kadından hamilelik testi veya bununla ilgili bir sertifika istenilememesini de içerecektir.
(a) hamile veya yeni bebeği olan kadınlar için yasaklanmış ya da kısıtlanmış işler veya;
(b) kadının ve çocuğun sağlığı için tanımlanmış ve önemli bir risk olduğunda.
EMZİREN ANNELER
Madde 10
1. Kadının çocuğunu emzirmek için günde bir veya daha fazla ara veya çalışma süresinin azaltılması hakkı olacaktır.
2. Emzirme araları veya günlük çalışma sürelerinin azaltılmasına izin verilme periyodları, bunların sayısı, süresi ve günlük çalışma süresinin azaltılması için prosedürler ulusal yasalar ve pratik ile belirlenecektir. Bu aralar veya günlük çalışma sürelerindeki azaltma çalışma süresinden sayılacak ve bu şekilde ücretlendirilecektir.
PERİYODİK GÖZDEN GEÇİRME
Madde 11
Her Üye Devlet periyodik olarak ve işverenlerin ve işçilerin temsili örgütlerine de danışarak 4. maddede belirtilen izinlerin sürelerinin uzatılmasının veya 6. maddede belirtilen nakit hakkın oranını artırılmasının uygunluğunu inceleyecektir.
UYGULAMA
Madde 12
Bu Sözleşme toplu sözleşmeler, arabulucu çözümleri, mahkeme kararları veya ulusal pratik ile uyumlu herhandi diğer araçlarla etkin kılındığı durumların dışında yasalar ve yönetmelikler aracılığı ile uygulanacaktır. HÜKÜMLER
Madde 13
Bu Sözleşme Annelik Koruması Sözleşmesi (gözden geçirilmiş), 1952 sözleşmesinin yenilemektedir. Madde 14
Bu Sözleşmenin resmi olarak onaylanması Uluslararası Çalışma Bürosu Genel Direktörüne kayıt için bildirilecektir.
Madde 15
1. Bu Sözleşme sadece Uluslararası Çalışma Örgütünün üyeleri arasından Uluslararası Çalışma Bürosu Genel Direktörüne onaylarının kaydını yaptırmış üyeler için bağlayıcı olacaktır.
2. İki Üye Devletin onayları Genel Direktörde kayıt ettirildikten 12 ay sonra yürürlüğe girmiş olacaktır.
3. Bunun sonrasında Sözleşme her Üye Devlet için onaylamasının kaydı yapıldıktan 12 ay sonra yürürlüğe girecektir.
Madde 16
1. Bu Sözleşmeyi onaylamış olan bir Üye Devlet Sözleşmenin ilk yürürlüğe girdiği tarihten sonra on yılın bitiminde sözleşmeden çıkabilir ve bunu Uluslararası Çalışma Bürosu Genel Direktörüne kaydını yaptırarak yapar. Böylesi bir Sözleşmeden çıkma kayıt yapılan tarihten sonra bir yıl için geçerli olmayacaktır.
2. Bu Sözleşmeyi onaylamış olan ve yukarıdaki paragrafta belirtilen on yıllık sürenin sonunda bir yıl içerisinde sözleşmeden çıkma hakkını kullanmayan her Üye Devlet bir on yıl için daha yükümlü olacak ve daha sonrasında her on yıllık sürenin sonunda bu maddede belirtilen hükümler çerçevesinde sözleşmeden çıkabilecektir.
Madde 17
1. Uluslararası Çalışma Bürosu Genel Direktörü, kendisine Üye Devletlerce iletilen tüm onayların kaydı ile ilgili olarak ve Sözleşmeden çıkışlarla ilgili olarak Uluslararası Çalışma Örgütünün tüm Üye Devletlerini bilgilendirecektir.
2. Aldığı ikinci onayı bildirirken Genel Direktör Üye Devletlere Sözleşmenin yürürlüğe girmiş olacağı tarihi de bildirecektir.
Madde 18
Uluslararası Çalışma Bürosu Genel Direktörü yukarıdaki maddeler uyarınca yapılan tüm onaylamalar ve sözleşmeden çekilmeleri Birleşmiş Milletler Şartı 102. maddesi gereğince Birleşmiş Milletler Genel Sekreterine bildirecektir.
Madde 19
Uluslararası Çalışma Bürosunun Yönetim Organı gerekli gördüğü durumlarda Genel Konferansa bu Sözleşmenin uygulanması ile ilgili rapor sunacak ve Konferansın gündemine sözleşmenin bir bölümünün ya da tümünün gözden geçirilmesinin konmasına istek duyulup duyulmayacağını irdeleyecektir.
Madde 20
1. Eğer Konferans bu Sözleşmeyi kısmen ya da bütün olarak gözden geçiren yeni bir Sözleşmeyi kabul ederse, o zaman yeni Sözleşme aksini belirtmiyorsa:
(a) Yeni gözden geçirilmiş Sözleşmeyi bir Üye Devletin onaylaması, yeni gözden geçirilmiş Sözleşmenin yürürlüğe girmesi durumunda ve girdiği anda otomatik olarak bu Sözleşmeden çıkılması anlamına gelecektir.
(b) yeni gözden geçirilmiş Sözleşme yürürlüğe girdiği tarihten itibaren bu Sözleşme Üye Devletlerin onayına açık olmaktan çıkacaktır.
2. Bu Sözleşmeyi onaylamış ama yeni Sözleşmeyi onaylamamış Üye Devletler için bu sözleşme yürürlükte olmayı sürdürecektir.
Madde 21
